«Атадан бала туар, ата жолын қуар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Атадан бала туып, әке көрген өнеге мен мінез ұрпаққа жалғасады деген сөз. Мұнда тура мағынада бала — атадан тараған жалғастық, ал астарлы мағынада — бала әке жүріс-тұрысын, ісін, намысын, өмір салтын қайталайды не соған ұмтылады. Яғни ұрпақ тәрбиесі тектен ғана емес, көрген үлгіден де қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
«Ата» — әулеттің бастауы, тәжірибе мен беделдің белгісі. «Бала» — сол жолды жалғастырушы ұрпақ. «Жолын қуу» деген тіркес біреудің соңынан еріп кету емес, оның жақсы қасиетін, абыройын, елге пайдалы ісін жалғастыру дегенді білдіреді. Бұл жерде жол — өмірлік бағыт, тәрбие мен мінездің ізі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: ата-ана баласына сөзбен емес, ісімен үлгі болуға тиіс. Мысалы, әкесі еңбексүйгіш, адал, жауапты болса, бала да соны бойына сіңіріп өседі. Сондықтан отбасыдағы тәрбие — кейінгі мінездің, мамандық таңдаудың, адамгершілік ұстанымның негізі.