Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.3K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Бұлт та бұйрықпен жауады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде бәрі де өзінен-өзі емес, белгілі бір рет, себеп және уақытпен болатынын аңғартады....
Дүниенікі дүниеден қайтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниелік байлықтың, мал-мүліктің, атақ пен мансаптың мәңгі емес екенін білдіреді. Адам бұ...
Заманақыр болғанда,
Пір мүриттерін іздейді.
Пір мүриттерін іздейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниенің берекесі кетіп, тәртіп бұзылған шақта бұрын іздеп, сыйлайтын адамдарыңның өзі ке...
Ай күннен артық,
Күндіз Күнсіз де жарық.
Күндіз Күнсіз де жарық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — айдың жарығы түнде көрінсе, күннің нұры күндіз бәрін айқын етеді; ал а...
Ажалда жаңылыс жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ажалда жаңылыс жоқ» деген мақал адамның ажалы, яғни өлім уақыты Алланың жазуымен болады деген ойд...
Айы жеткен айында,
Күні жеткен күнінде өледі.
Күні жеткен күнінде өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз уақыты, өз мерзімі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында айы мен күні жет...
Кесімді малға өлім бар.
**Негізгі мағынасы** «Кесімді малға өлім бар» деген мақалдың тура мағынасы — белгілі бір уақытқа, белгілі бір мақсатқа...
Өлімнің егізінен сақта.
**Негізгі мағынасы** «Өлімнің егізінен сақта» деген мақалдың тура мағынасы — адамды өлімге жеткізетін қос қауіптен, қат...
Күн сүйіп, жел үріп.
**Негізгі мағынасы** «Күн сүйіп, жел үріп» деген мақал табиғаттың мейірі мен қаталдығын қатар елестетеді. Тура мағынасы...
Өлінің түсі суық.
**Негізгі мағынасы** «Өлінің түсі суық» деген мақал тура мағынасында өмірден өткен адамның денесі суып қалатынын білдіре...
Басы аман , малы түгілдің Құдаймен ісі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең алдымен жан амандығын, тыныштығын ойлайтынын білдіреді. Тура мағынасында: басы...
Тіршілік тұтамдап таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің ұзақ емес, шектеулі екенін ескертеді. «Тіршілік» — адамның ғұмыры, ал «тұтамдап т...
Қартайғанда дүние кісінің көз алдына бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қартайған сайын өмірге басқаша қарайтынын білдіреді. Жастық шақта дүние кең, мүмкінд...
Арық семіреді,
Ауру жазылады.
Ауру жазылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — арық мал да уақыт өте семіріп, ауру адам да жазылып кетуі мүмкін. Аста...
Келіннің тойына,
Кемпірдің өлімі қатар келді.
Кемпірдің өлімі қатар келді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде қуаныш пен қайғының, бастау мен аяқталудың қатар жүретінін аңғартады. Тура мағынас...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.