Жау, дұшпан туралы 79
Жау мен дұшпан туралы мақал-мәтелдер сақтық, бірлік және сабыр арқылы қауіптен қорғануды үйретеді.
79
Мақал-мәтел
21.1K
Қаралым
266
Орташа
Сұрыптау:
Жауды аяған жаралы.
**Негізгі мағынасы** «Жауды аяған жаралы» деген мақалдың тура мағынасы — жауға босаңсып қарасаң, өзің де зардап шегесің....
Жеңілген елде желке жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы өте терең. «Жеңілген ел» дегені — жауға,...
Сары жаудың бәрі жау.
**Негізгі мағынасы** «Сары жаудың бәрі жау» деген мақал сырттай әлсіз, бөгде не сенімсіз көрінгеннің бәріне сақ болу ке...
Ежелгі жауда елдік жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ежелгі жауда елдік жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — бұрыннан келе жатқан жаумен тату өмір сүру...
Дау айтысады, жау атысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге келіп қалған адамдардың дауы ұзаққа созылса, ақыры ұрыс-керіске, тіпті күш қолдануғ...
Досыңа өтірік айтпа,
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сөзге сақ болуға, әркімге бірдей сыр ашпауға үйретеді. Досқа өтірік айтпа деуі — ж...
Жауды санап соғыспайды,
Қойды санап тоғытпайды.
Қойды санап тоғытпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жауға қарсы шыққанда оны алдын ала санап, есептеп соғыса бермейді; қойд...
Жау болжаусыз, ажал болжаусыз.
**Негізгі мағынасы** Жау да, ажал да алдын ала анықталып келмейді деген ой айтылады. Яғни адам өмірінде қауіп-қатер күт...
Таудың жолына түспе,
Жаудың қолына түспе.
Жаудың қолына түспе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қауіптен, қатерлі істен сақтандырады. Тура мағынада таудың жолы — қиын, бұралаң, а...
Жаудан жақындық іздеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жауға, дұшпанға жақындама, одан ілік немесе достық күтпе деген ескерту....
Көптен жау құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы...
Жол тосқан жолбарысқа қазалы құлан тап болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күтпеген қауіптің, қасіреттің кейде тым күшті қарсыласқа ғана емес, жолы түскен кез келге...
Өзің қорықпасаң, жау қорқады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзі именбей, жасқанбай алға шықса, қарсы жақтың да сағы сынад...
Өткен-кеткен жауыңды,
Жамылғы алып қума.
Жамылғы алып қума.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ашуға еріп, өткен реніштің соңынан қуып жүрмеуді ескертеді. Тура мағынасында: үсті...
Таяқты жауға темір қалқан дайында .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қауіп-қатерге алдын ала дайын болуға шақырады. Тура мағынасында жауға қарсы соғысқ...
Ең көп оқылған
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Үйреніскен жау атыспаққа жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрын бір-біріне үйреніп қалған жаулар соғысқа, қақтығысқа да шебер бо...
Жау жоқ деме, жар астында,
Бөрі жоқ деме, бөрік астында.
Бөрі жоқ деме, бөрік астында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әрдайым сақ болуға, аңғалдыққа салынбауға шақырады. Тура мағынасы: жау да, қасқыр...
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, яғни жақын туыс пен ел-жұрттың арасына алауыздық түскенде, береке қашатынын ай...
«Жау, дұшпан туралы» мақал-мәтелдер — елдің сыртқы қауіпке, ішкі алауыздыққа және қастық пиғылға қатысты өмірлік тәжірибесін жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санатта сақ болу, дұшпанның айласын аңдау, артық даңғойлықтан қашу, қиын сәтте берік болу сияқты ойлар айтылады.
Мұндай мақалдар адамды бірлікке, ұйымшылдыққа, ақылмен әрекет етуге үндейді. Жауға алдырмас күш — татулық, тәртіп және әділ шешім екенін еске салып, ерлік пен парасатты қатар қояды. Сонымен бірге, дұшпандықты өршітпей, сабыр сақтап, қауіпті бағамдап, бейбіт жолды ұмытпауға тәрбиелейді.
Мұндай мақалдар адамды бірлікке, ұйымшылдыққа, ақылмен әрекет етуге үндейді. Жауға алдырмас күш — татулық, тәртіп және әділ шешім екенін еске салып, ерлік пен парасатты қатар қояды. Сонымен бірге, дұшпандықты өршітпей, сабыр сақтап, қауіпті бағамдап, бейбіт жолды ұмытпауға тәрбиелейді.