Іштен шыққан жау жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қатерлі екенін білдіреді. Тура мағынасында — жау сырттан емес, іштен туса, оны тану да, тоқтату да қиын. Астарлы мағынасы — өз адамынан, сенген кісіден келетін сатқындық, күншілдік, іріткі салу ең ауыр зиян әкеледі. Мұндай адам сырттай жақын көрініп, іштей берекені бұзады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «іштен шыққан жау» сөзі тек әскери жауды емес, араға от салатын, ынтымақты шайқайтын адамды меңзейді. «Жаман» деген бағалау оның зиянын күшейтіп көрсетеді. Яғни жаудың жаманы — бетіңе тура келетінінен гөрі, сеніміңді пайдаланып соққы жасайтыны.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, отбасыда, достық ортада немесе қоғамда сенімді бұзатын адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір мекемеде қызметкер әріптестердің сөзін жеткізіп, ұрыс шығарып жүрсе, «Іштен шыққан жау жаман» деп ескертеді. Бұл мақал адамдарды сақ болуға, бірлікті бағалауға шақырады.