Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
404.6K
Қаралым
183
Орташа
Сұрыптау:
Тісінің суын сорған.
**Негізгі мағынасы** «Тісінің суын сорған» деген тіркес біреудің бір нәрсеге қатты қызығып, ынтығып, аңсап тұрғанын білд...
Орынсыз жылаған жас - шығын,
Арамға берген ас - шығын.
Арамға берген ас - шығын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал орынсыз төгілген қайғы да, орынсыз жұмсалған несібе де зая кететінін айтады. Біріншіден,...
Ыштан көйлек болмайды кигенменен,
Жаман қатын болмайды сүйгенменен.
Жаман қатын болмайды сүйгенменен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені кигенмен, оның шынайы болмысы өзгермейді; сол сияқты адамды...
Кісіге қарсы ұстаған қара пышақтың ұшы
қарыс ұзарады.
қарыс ұзарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның біреуге өшпенділікпен, қастық ниетпен әрекет етуі өзіне де зиян әкелетінін білдір...
Асың бар ма арпадай,
Асып жеуге келгенде,
Сары аяқ семіз марқадай.
Асып жеуге келгенде,
Сары аяқ семіз марқадай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі мәні — адамда бар нәрсені орнымен пайдалана білудің, ысырапқа салынбай, қолдағын...
Атақты ұры аштан өледі,
Атақсыз ұры қарын толтырады.
Атақсыз ұры қарын толтырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықпен күн көрген адамның тірлігі баянды болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында да, ұр...
Көңіл қонақасы емес.
**Негізгі мағынасы** «Көңіл қонақасы емес» деген мақал адамның ішкі сезімі мен көңіл күйі сырттағы сый-сияпатпен, тамақ...
Өтіріктің шиесін шындың шешеді.
**Негізгі мағынасы** Өтірік қанша әдемі айтылғанмен, оның түбі бір ашылады. Мақалдың тура мағынасы — шиені, яғни түйінді...
Біреудің тауығын жесең, қаз байла,
Біреудің малын жесең, қыз байла.
Біреудің малын жесең, қыз байла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ақысын жеме, алғаныңды өте, қарыздың өтеуін әділ бер дегенді білдіреді. Тура мағ...
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз, тәр...
Бөз көйлектің де қуанышы үш күнге созылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, арзан матадан тігілген көйлек те адамға бір сәт қуаныш сыйл...
Өсек сөз өгізді де өлтіреді.
**Негізгі мағынасы** Өсек сөздің зияны өте үлкен екенін білдіреді. Тура мағынасында ол – біреудің жайсыз, орынсыз сөзі т...
Өтірікші мен өсекші егіз.
**Негізгі мағынасы** «Өтірікші мен өсекші егіз» деген мақал өтірік айту мен өсек тарату бір-біріне өте жақын, тіпті егі...
Сараңның қолы қалтырауық.
**Негізгі мағынасы** Сараң адам қолындағысын оңай шығара алмайды, беруге келгенде жүрегі қысылып, қолы дірілдегендей бол...
Қайыр сұрап, зекет береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда кедей адам біреуден қайыр сұрап, соның өзінен зекет беретіндей көрінеді...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.