Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
630.2K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Оспадардың ойыны бұзық.
**Негізгі мағынасы** Осы мақал адамның мінезі көрген жерде ойын да, ісі де бұзылатынын білдіреді. Тура мағынада, әдепсі...
Арлы арына қараса,
Арсыз «жеңдім» дейді.
Арсыз «жеңдім» дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы ар мен ұяттың қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Арлы адам бір істі іст...
Сары жаудың бәрі жау.
**Негізгі мағынасы** «Сары жаудың бәрі жау» деген мақал сырттай әлсіз, бөгде не сенімсіз көрінгеннің бәріне сақ болу ке...
Жетесіз әйел ер қадірін білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы мен тәрбиесі кем, түсінігі таяз әйел ер адамның қадірін жете бағ...
Өтірік деген дұшпан бар,
Отқа сүйреп салатын.
Отқа сүйреп салатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің адамға да, қоғамға да зиян екенін ескертеді. Тура мағынасында «өтірік» адамды а...
Кеудесі жақсылардың алтын сандық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы, парасатты, өнегелі адамның ішкі дүниесі аса бай екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Жаптым жала, жақтым күйе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге жалған сөз жауып, бетіне күйе жағу, яғни оның абыройын түсіру....
Бақан аттаған жарымас,
Балта аттаған байымас.
Балта аттаған байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі аттап өтіп, үстірт қана қарап, шала істеген адам мақсатына же...
Игілік істі өсек бұзады.
**Негізгі мағынасы** Игілік істі өсек бұзады дегеніміз — жақсы басталған іс те, пайдалы әрекет те жаман сөздің, орынсыз...
Адам өз қолын өзі кесе алмайды.
**Негізгі мағынасы** Адам өз қолын өзі кесе алмайды деген сөздің тура мағынасы — адам өз денесіне өзі қасақана зиян келт...
Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар.
**Негізгі мағынасы** Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар — еңбек еткен адам ғана өз несібесін тауып, қарнын тойдырады деге...
Шілдің боғындай шашылған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің тым көпке бөлініп, ретсіз шашылып жатқанын білдіреді. Тура мағынасында шілді...
Жапалақ көрсең атып ал,
Жаманнан басыңды сатып ал.
Жаманнан басыңды сатып ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ құсын көрсең, дереу атып түсір, ал жаман адамнан басыңды аман...
Бит ішіне қан құяды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі кеселі, кішігірім көрінген нәрсенің өзі зор зиян әкелетінін білдіреді. Тура...
Өзіңді ер білсең, өзгені шер біл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзін ер, батыр, мықты санаса, онда өзгелердің мұңын, қасіреті...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.