Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
630.4K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Көңілі жаманнан көзсіз бала туады.
**Негізгі мағынасы** Көңілі жаман, ниеті бұзылған адамның тәрбиесінен, сөзінен не ісінен пайда аз, кесір көп болады деге...
Ақтың отын ақымақ өшірмейді.
**Негізгі мағынасы** «Ақтың отын ақымақ өшірмейді» деген мақал адал, таза, әділ істің жолын ешқандай аңғалдық та, келең...
Тегі жаманды тең көрме,
Төріңе шығады.
Тілеуі жаманды ес көрме,
Төбеңе шығады.
Төріңе шығады.
Тілеуі жаманды ес көрме,
Төбеңе шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды тек сыртқы сөзіне не жақындығына қарап бағаламауды ескертеді. Тегі жаман, ниеті бұ...
Сабы алтын болса да,
Көсеудің көсеу аты қалмайды.
Көсеудің көсеу аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сабы алтын болғанымен, көсеу — отқа арналған қарапайым құрал, оның ата...
Әуелгі сөзің рас болса,
Соңғы сөзіңнің өтуіне жақсы.
Соңғы сөзіңнің өтуіне жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сөзі шындыққа негізделсе, кейін айтқан ойы да өтімді, әсерлі болатынын білдіреді. Я...
Қаңқу сөздің қоспасы көп.
**Негізгі мағынасы** Қаңқу сөздің қоспасы көп деген мақал ел ішінде айтылған алып-қашпа сөздің, өсек-аяңның шындығы толы...
Еркекқұмар әйел ерге жарымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда еркекке тым құмар, көзқарасы тұрақсыз әйел туралы айтады. Астарлы мағын...
Өсектің уыты уақытында.
**Негізгі мағынасы** «Өсектің уыты уақытында» деген мақал өсектің де өз зияны, өз дерті болатынын аңғартады. Тура мағын...
Қанша білгіш десе де,
Халық сүймес арсызды.
Халық сүймес арсызды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қанша білімді, ақылды адам болып көрінсе де, егер ол арсыз, ұятсыз бол...
Заман бұзыларда әуелі әйел бұзылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал заманның азғындауы ең алдымен отбасы мен тәрбиеге әсер етеді деген ойды білдіреді. Тура м...
Сағадағы су ішер, аяқтағы у ішер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында өзеннің сағасында жиналған су таза, ішуге жарамды болатынын, ал аяқ асты...
Сыланайын десем, байдан қорқам,
Сыланбайын десем, тоқалдан қорқам.
Сыланбайын десем, тоқалдан қорқам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның екі ортада да қысылып, ешбір шешімге келе алмай тұрғанын білдіреді. Тура мағынасы...
Ит алған түлкіде сын болмас.
**Негізгі мағынасы** «Ит алған түлкіде сын болмас» деген мақалдың тура мағынасы — иттен қашып, үркіп өлген немесе қолға...
Жақсыға жолдас болсаң, ісің бітер,
Жаманға жолдас болсаң, басың кетер.
Жаманға жолдас болсаң, басың кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адаммен аралассаң, ісің оңға басып, бастаған жұмысыңның берекесі болады дегенді біл...
Қисықтың көлеңкесі де қисық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қисық нәрсенің көлеңкесі де түзу болмайды, оның сызығы да бұрмаланып т...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.