Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
405.7K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Қарны ашқанға қара нан май татыр,
Шөлдегенге қара су бал татыр.
Шөлдегенге қара су бал татыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның аса зәру кезде кез келген қарапайым нәрсені де ерекше бағалайтынын білдіреді. Қар...
Өтіріктің адымы қысқа.
**Негізгі мағынасы** Өтіріктің ғұмыры ұзақ болмайды, ол көп ұзамай әшкере болады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында...
Ұрысы күшті болса, иесін сабайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің ішіндегі тартыс күшейсе, оның зардабы ең алдымен сол нәрс...
Көшпей, қонбай қараша қатынын жоғалтты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонуға дағдыланған ел тұрмысында қыстау мен қоныс ауыстырмай, қа...
Көзіне мақтама, сыртынан даттама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бағасын асыра мадақтауға да, сыртынан жамандауға да болмайтынын ескертеді. Яғни,...
Ақын ғаріп емес пе,
Байды өтірік мақтаса.
Заман ғаріп емес пе,
Әділдіктен аттаса.
Байды өтірік мақтаса.
Заман ғаріп емес пе,
Әділдіктен аттаса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге де, іске де әділ қарауды ескертеді. Ақын шын бағаланбай, жалған мақтауға сүйенсе, о...
Сыпайы сырттан мақтар.
**Негізгі мағынасы** Сыпайы, әдепті адамды жұрт сырттай да жақсы көреді, мақтайды. Мақалдың тура мағынасы — мінезі жұмса...
Жаманмен егес, жақсымен кеңес.
**Негізгі мағынасы** «Жаманмен егес, жақсымен кеңес» деген мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұ...
Жаман еркектің басын
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі жардың ықпалы адам тағдыры мен абыройына тікелей әсер ететінін айтады. Ту...
Ешкі орнына лақ ал,
Лақ ал да, тына қал.
Лақ ал да, тына қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкі бермесе, оның орнына лақ ал, содан кейін дау-дамай, талап-талас т...
Арамдықты адалдық жеңеді,
Жамандықты адамдық жеңеді.
Жамандықты адамдық жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — арам істің, жаман әрекеттің түбі жеңілмейді, ал адалдық пен адамгершіл...
Қызмет қыл да, міндет қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істеген ісін жай ғана амал ретінде емес, жауапкершілікпен атқаруды үйретеді. «Қызм...
Пәле түбі - жұт.
**Негізгі мағынасы** «Пәле түбі – жұт» деген мақал кез келген үлкен апаттың, берекесіздіктің, қираудың соңы ауыр шығынға...
Арадағы бозбайтал (өсекші):
андағыны мұнда айтар,
мұндағыны анда айтар.
андағыны мұнда айтар,
мұндағыны анда айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өсек таситын, біреудің сөзін екіншісіне жеткізіп, араға іріткі салатын адамды әшкерелейді...
Енең болмаса да, инең болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — енең болмаса да, инең болсын, яғни әйелдің үй шаруасына керекті азын-а...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.