Өзінің кетпендей мінін көрмеген
Біреудің инедей мінін көреді.
«Өзінің кетпендей мінін көрмеген Біреудің инедей мінін көреді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өз кемшілігін байқамай, өзгенің болмашы мінін ғана көретін мінезді әшкерелейді. Тура мағынада кетпен мен ине көлемі жағынан өте алшақ: кетпен — үлкен, ине — өте ұсақ. Астарлы мағынасы да осыған сай: адамның өз бойындағы үлкен қателікті «көрмеуі», ал біреудің азғантай кемшілігін дереу байқап, сынауы. Мақал өзін-өзі түзетпей тұрып, өзгені мінегеннің сөзі әділ болмайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы кетпен — ірі, көзге анық түсетін үлкен мінді білдіретін образ. Ал ине — көзге әрең көрінетін ұсақ кемшіліктің белгісі. Халық осы екі затты салыстыру арқылы адам бойындағы әділетсіз өлшемді дәл көрсеткен: өзіндегі үлкенді кішірейтіп, өзгенің кішісін үлкейтіп көру.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында жиі қолданылады. Мысалы, бір қызметкер өзі тапсырманы кешіктіріп жүріп, әріптесінің ұсақ қателігін қайта-қайта бетіне басса, осы мақал дәл келеді. Ол адамды алдымен өз ісіне сын көзбен қарап, содан кейін ғана басқаны бағалауға шақырады.
Bireýdiń ınedeı minin kóredi.