Өзінің кетпендей мінін көрмеген
Біреудің инедей мінін көреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өз кемшілігін байқамай, өзгенің болмашы мінін ғана көретін мінезді әшкерелейді. Тура мағынада кетпен мен ине көлемі жағынан өте алшақ: кетпен — үлкен, ине — өте ұсақ. Астарлы мағынасы да осыған сай: адамның өз бойындағы үлкен қателікті «көрмеуі», ал біреудің азғантай кемшілігін дереу байқап, сынауы. Мақал өзін-өзі түзетпей тұрып, өзгені мінегеннің сөзі әділ болмайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы кетпен — ірі, көзге анық түсетін үлкен мінді білдіретін образ. Ал ине — көзге әрең көрінетін ұсақ кемшіліктің белгісі. Халық осы екі затты салыстыру арқылы адам бойындағы әділетсіз өлшемді дәл көрсеткен: өзіндегі үлкенді кішірейтіп, өзгенің кішісін үлкейтіп көру.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында жиі қолданылады. Мысалы, бір қызметкер өзі тапсырманы кешіктіріп жүріп, әріптесінің ұсақ қателігін қайта-қайта бетіне басса, осы мақал дәл келеді. Ол адамды алдымен өз ісіне сын көзбен қарап, содан кейін ғана басқаны бағалауға шақырады.
Bireýdiń ınedeı minin kóredi.