Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.3K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Сүтке тойғыз мырсынды,
Соқыры болар мыршымды.
Соқыры болар мыршымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай түсініксіз көрінгенімен, астарында артық еркелету мен шектен тыс аяушылықтың зиян...
Қастағы сызу көзді алдайды.
**Негізгі мағынасы** Қастағы сызу көзді алдайды деген мақал сыртқы көріністің кейде шындықты бүркемелейтінін білдіреді....
Жақсылыққа жамандықты
Әр кісі қылар,
Жамандыққа жақсылықты
Ер кісі қылар.
Әр кісі қылар,
Жамандыққа жақсылықты
Ер кісі қылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің екі түрлі өлшемін көрсетеді. Жақсылық көргенде жамандық жасау — көп адамны...
Кеудесі басқаның жаны басқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның ішкі дүниесі, мінезі, ойы мен ниеті бөлек болатынын білдіреді. Тура мағынасынд...
Қорасында қойы жоқтың итінің сағын қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорасында қойы жоқ адамның иті де күші аз, қабағы төмен, жүдеу көрінеді...
Өзімшілдің іші тар, ойы шартық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өзімшіл, тек өз пайдасын ғана ойлайтын адамның ішкі дүниесі тар болатынын білдіреді. Мұнд...
Өтірікші айғақ қойып сөйлейді.
**Негізгі мағынасы** Өтірікші адам өз сөзін шын қылып көрсету үшін дәлел іздеп, айғаққа сүйеніп сөйлейді. Яғни ол шындық...
Тентек қашса, биі бар,
Ұры қашса, үйі бар.
Ұры қашса, үйі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тентек адам қашса да, барып паналайтын биі, ұры қашса да, тығылатын үйі...
Ерге жаққан қатын елге де жағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еріне жарасқан, өнегелі, ибалы әйел бүкіл елге де сүйкімді болады деге...
Ақылды өтірік шаршатады.
**Негізгі мағынасы** Ақылды өтірік айтқан адам алдымен біреуді алдадым деп ойлауы мүмкін, бірақ өтірікті ұзақ ұстап тұр...
Бұлдыр білген бүлдірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — толық анық білмей, үстірт түсінген адам ісін шатастырып алуы мүмкін. А...
Мақтаған жеткізер, шаққан өлтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жылы сөз, мадақ пен көтермелеу адамды алға бастырып, жігерлендіреді. А...
Жалқау көп ұйықтайды, іс жақпайды,
Жұмыс тапсырса, мойынсұнбай қылжақтайды.
Жұмыс тапсырса, мойынсұнбай қылжақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқау адамның мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында ол көп ұйықтап, жұмысқа зауқы соқпай...
Сұлу әйелдің күйеуі қарауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сұлу, көрікті әйелдің жанында күйеуі үнемі сақ жүріп, күзетіп, назарын...
Кессе, қан шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қатты қатып қалған, мейірімсіз не жансызданған күйін білдіреді. Тура мағынасында...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.