Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
402.1K
Қаралым
182
Орташа
Сұрыптау:
Ақылды өтірік шаршатады.
**Негізгі мағынасы** Ақылды өтірік айтқан адам алдымен біреуді алдадым деп ойлауы мүмкін, бірақ өтірікті ұзақ ұстап тұр...
Опақтан сопақ шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсе не жағдай қалай басталса, соның жалғасы да сол деңгейден аспайтынын аңғартады....
Ата алмаған атынан көреді,
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Қайтып келіп қатынынан көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашуын өзінен әлсізге немесе өзіне жақын адамға төгуін әжуалайды. Тура мағынасында...
Ала қарғада алашағың жүрсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ала түсті қарғаның бойында «алашағың» жүрсін, яғни өз сырың, өз несібе...
Біреудің палауынан өзімнің көмешім артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз еңбегімен тапқан, өзі үйренген, өзі жейтін несібенің қадірлі екенін білдіреді....
«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғ...
Доңызға таяқ қана өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: доңызға әсер ететін нәрсе — таяқ, яғни ол тек күшпен ғана тыйылады. Аст...
Шөлдің қамысы болмайды,
Жаманның намысы болмайды.
Жаманның намысы болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамның бойында ар-ұят, намыс, жауапкершілік аз болатынын білдіреді. Тура мағынасын...
Ханның ақысы болса,
Қараның қақысы бар.
Қараның қақысы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: хан да, қара да адам, екеуінің де өзіне тиесілі ақысы, яғни құқығы бар....
Күніне жүз түлкі алса да,
Тазының ит аты қалмайды.
Тазының ит аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тазы күн сайын қанша түлкі ұстаса да, оның аты «ит» болып қала береді....
Алтын шыққан жерді белден қаз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын табылған жерді тереңірек, тіпті белге дейін қаз деген сөз. Астар...
Татуға тіл, сұлуға көз тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тату, ынтымақты адамдарға да, көркімен көз тартқан сұлуға да қызығушы, іштар жандардың н...
Ит аузына түскен соқта жаншылмай қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің аузына түскен соқта, яғни бір нәрсе тістеліп, ауызға түскенде, мі...
Көршілестің тауығы қаз болып көрінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өзгенің дүниесін, ісін не жетістігін сырттай үлкейтіп, асыра бағалайтынын білдіре...
Жолдасы жаманды жау алады.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы жаман адамға сырттан жау іздеудің өзі шарт емес, өйткені оның берекесін кетіретін нәрсе — қ...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.