Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
623K
Қаралым
283
Орташа
Сұрыптау:
Жылағанды уат, жығылғанды тұрғыз.
**Негізгі мағынасы** Жылағанды уат, жығылғанды тұрғыз деген мақал мұқтажға демеу болып, қиналған адамға қолдау көрсету к...
Бүк түссе де менікі, .
Шік түссе де менікі.
Шік түссе де менікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөз, қызғаншақ адамның мінезін әшкерелейді. Тура мағынада бір нәрсе бүктеліп қалса да,...
Өлімнің оңдысы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өлімнің оңдысы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өлімнің жақсы, пайдалы не қалаулы түрі болмайд...
Қайғылы қаралыны жебеу ләзім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыға батып, қара жамылған адамға сүйеу болып, қол ұшын созу керек д...
«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғ...
Татуға тіл, сұлуға көз тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тату, ынтымақты адамдарға да, көркімен көз тартқан сұлуға да қызығушы, іштар жандардың н...
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Күндес күнде өш.
**Негізгі мағынасы** «Күндес күнде өш» деген мақал күндес, яғни іші тар, бақталас адамның арасына күн сайын салқындық т...
Отырамын деп еріншек өлер,
Жаманға жақсылық қыламын деп
көңілшек өлер.
Жаманға жақсылық қыламын деп
көңілшек өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз жалқаулық пен шектен тыс көңілшектікке ұрынбауға шақырады. «Отырамын деп е...
Кекесін сөздің кеселі,
Біреуді табады, кейде өзін қабады.
Біреуді табады, кейде өзін қабады.
**Негізгі мағынасы** Кекесін, мысқыл аралас сөздің түбі көбіне зиянға апарады. Біреуді келемеждеп, әжуалаған адам сырт к...
Көп алғыс көгертер.
**Негізгі мағынасы** «Көп алғыс көгертер» деген мақал адамның жасаған жақсылығы, игі ісі, көмегі ел ішінде елеусіз қалма...
Қулық құлынжанды.
**Негізгі мағынасы** «Қулық құлынжанды» деген мақал айлакер, қу адамды білдіреді. Тура мағынасында құлын — жас, ширақ,...
Күн түскен жерге көлеңке де түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күн сәулесі түскен жерде міндетті түрде көлеңке пайда болады. Астарлы...
Ері өліп ерге тисе - елдің жорасы,
Ері тұрып ерге тисе - беттің қарасы.
Ері тұрып ерге тисе - беттің қарасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күйеуі қайтыс болған әйелдің ел ішінде қайта тұрмыс құруы қалыпты жора...
Пасықтың пиғылы лас.
**Негізгі мағынасы** Пасық адам — ішкі ниеті бұзық, арам ойлы, көреалмайтын, екіжүзді кісі. Мақалдың тура мағынасы адам...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.