Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
402.2K
Қаралым
182
Орташа
Сұрыптау:
Кеудесі басқаның жаны басқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның ішкі дүниесі, мінезі, ойы мен ниеті бөлек болатынын білдіреді. Тура мағынасынд...
Пәлелі жерге бармағыңды тықпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз іске араласпауға, өзіне қауіп төндіретін жерден аулақ жүруге шақырады. Тур...
Жаманның әлі жапалаққа жетеді.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамның істегені ұзаққа бармайды, оның шын болмысы мен қылығы көп ұзамай жұртқа белгілі болад...
Ақкөңіл адамға біреудің сырқаты батады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақкөңіл, мейірімді адамның өзгенің ауырғанын, қиналғанын жүрегімен сез...
Арам әрекет елден кеткізер.
**Негізгі мағынасы** Арам әрекет дегеніміз — өтірік, қулық, ұрлық, қиянат сияқты теріс іс. Мақалдың тура мағынасы: мұнд...
Парақордың тобасына сенбе,
Айлакердің көз жасына сенбе.
Айлакердің көз жасына сенбе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі адамға сенбеуді ескертеді: парақорға да, айлакерге де. Тура мағынасында — ар-ұя...
Қыста ызғар, жазда шаң тимеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің өте таза, мүлде кіршіксіз, ешбір мін-дақ түспеген күйін білдіреді. Тура мағы...
Қияңқы байтал екі айғырды қырқыстырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мінезі қыңыр, илігіп көнбейтін байтал екі айғырдың арасына іріткі салып...
Басты балта бұзар, жылқыны маңқа бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балта ағашты дәл басынан шапса, тез бұзады; жылқыны да ұсақ көрінетін,...
Оспадар орға жығар.
**Негізгі мағынасы** Оспадарлық — әдепсіздік, дөрекілік, орынсыз қылық. Бұл мақал адам сыпайылықтан айырылса, өзіне де,...
Ат барда есекке жол болсын,
Дос барда есепке жол болсын.
Дос барда есепке жол болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар адам есекке мінбей, оны жолға қалдырсын деген ишара. Астарлы ма...
Қулығы көген (басынан) аспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу адам өз қулығын қанша жасыруға тырысса да, оның шын пиғылы ұзаққа бармайтынын...
Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған.
**Негізгі мағынасы** «Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған» деген мақалдың тура мағынасы — кедей, қорғансыз, жалғыз адамның...
Жей берсе, түйе түгіл, тау да таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсені тоқтаусыз жей берсе, түйе сияқты мол малдың өзі де, т...
Зорлықшыл зорлықтан қаза табады.
**Негізгі мағынасы** «Зорлықшыл зорлықтан қаза табады» деген мақалдың тура мағынасы — күш қолданып, өз дегенін зорлықпе...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.