Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.5K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Қатынның шайпау болғаны - болмағаны,
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келін мен әйелдің үй ішіндегі мінезі, сөзі мен жүріс-тұрысы отбасының татулығына тікелей...
Пәлелі жерге бармағыңды тықпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз іске араласпауға, өзіне қауіп төндіретін жерден аулақ жүруге шақырады. Тур...
Бір сапар ат арытпас,
Жаман жолдасын жарытпас.
Жаман жолдасын жарытпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана сапар атқа үлкен салмақ түсіріп, оны қатты арытпайды. Алайда а...
Тастаған шоқпар сорлыға тиер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: лақтырып жіберген шоқпар өз мақсатына дәл тимей, әлсіз, жазықсыз адамға...
Сойыл жарасы бітер,
Тіл жарасы бітпес.
Тіл жарасы бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің жарасы таяқтың жарасынан да ауыр болатынын білдіреді. Таяқпен соққан дене жарасы...
Жаманның көңілін ауласаң да,
дауын даулама.
дауын даулама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман ниетті, мінезі бұзылған адамның көңілін табуға тырысқанмен, оның дауына араласпа, с...
Жаманның әлі жапалаққа жетеді.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамның істегені ұзаққа бармайды, оның шын болмысы мен қылығы көп ұзамай жұртқа белгілі болад...
Дос болу оңай, сақтауы қиын,
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынастың бағасын түсіндіреді. Дос болу, танысу, араласу оңай,...
Ұят қашты дегенше,
етегін ашты дей бер.
етегін ашты дей бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ұяттан айырылуы, ар-ожданнан қол үзгені ашықтан-ашық жаман қылыққа барғанымен тең...
Сыртың сыйлы болғанша,
Ішің майлы болсын.
Ішің майлы болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы көріністің жылтырағанынан гөрі, ішкі мазмұнның бай, мінездің жақсы болғаны маңызды...
Ата алмаған атынан көреді,
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Қайтып келіп қатынынан көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашуын өзінен әлсізге немесе өзіне жақын адамға төгуін әжуалайды. Тура мағынасында...
Обал тұрған жерде сауап бар.
**Негізгі мағынасы** Обал тұрған жерде сауап бар деген мақал адамның біреуге жаны ашып, қол ұшын беруі босқа кетпейтінін...
Қолапайсызды қойнына алса,
Көрпеден аяғы шығып жатар.
Көрпеден аяғы шығып жатар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қолайсыз, икемсіз, ыңғайсыз нәрсені өзіңе жақындатып алсаң, одан пайда емес, қайта жайсыз...
Қулығы көген (басынан) аспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу адам өз қулығын қанша жасыруға тырысса да, оның шын пиғылы ұзаққа бармайтынын...
Бұлдыр білген бүлдірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — толық анық білмей, үстірт түсінген адам ісін шатастырып алуы мүмкін. А...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.