Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
311.9K
Қаралым
270
Орташа
Сұрыптау:
Дәстүрдіц озығы бар, тозығы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дәстүрдің бәрі бірдей өзгермейтін, мінсіз нәрсе емес екенін білдіреді. Халық арасында сақ...
Жуындыдан жұғынды қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ыдыстағы немесе ас үстіндегі жуынды судан, қалған заттан аз да болса ж...
Келін - келсап, бала - балшық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы келінді келсапқа, баланы балшыққа теңейді. Астарлы мағынасы — жас келін...
Жаманның құтын қашыру -
Жақсының нұрын тасыту.
Жақсының нұрын тасыту.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамның жаман ісі көбіне өзіне де, айналасына да зиян келтіретінін, ал жақсы адамны...
Бай баласы жатық, малшысы қодаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байдың баласы өмірдің ауыртпалығын көп көрмей, жұмсақ, ерке, сөзі мен жүрісі бірқалыпты ө...
Жанжалдың шоғы қызарса,
Ақылдың суын сеп.
Ақылдың суын сеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жанжал ушыға бастағанда, оны одан әрі өршітпей, ақылмен басу керек деген ой айтады. Тура...
Мейірбандылық - кісілік үлгісі.
**Негізгі мағынасы** Мақал адамның шын адамгершілігі оның мейірімінен көрінетінін айтады. Тура мағынасында, мейірбан ада...
Қисық ағаштың бұтағы да қисық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның не заттың түпкі қасиеті мен бастапқы кемшілігі көбіне оның кейінгі көрінісінен д...
Күндестік шырық бұзады .
**Негізгі мағынасы** Күндестік — біреудің жетістігіне, бағытына не абыройына іштарлықпен қарау. Бұл мақал тура мағынасын...
Қозы көкпарға жарамас.
**Негізгі мағынасы** «Қозы көкпарға жарамас» деген мақалдың тура мағынасы — қозы өте әлсіз, ширақ әрі ауыр тартысқа төт...
Баласы әкесіне кереку үйретеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала кейде әкесіне де үйретуші болады деген ой. Астарлы мағынасы — әр...
Ағаға ықылас - іні парызы.
**Негізгі мағынасы** Ағаға ықылас көрсету — іні үшін міндет, парыз. Бұл мақал үлкенді құрметтеу, жасы үлкен адамға ізет...
Кішіпейілділік - кісі көркі.
**Негізгі мағынасы** Кішіпейілділік — адамның ең үлкен сәні, ең көрікті қасиеті. Бұл мақал тура мағынасында адамның міне...
Қашағанның қырсығы жусағанға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қашаған, яғни асау немесе тентек мал жуас малға тиіп, оны мазалайды. А...
Қырын алған қырқында шал.
**Негізгі мағынасы** «Қырын алған қырқында шал» деген мақал адамның істі ерте бастап, сол әрекеттің дағдыға айналып кет...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.