Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
374.1K
Қаралым
324
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы келін - келін,
Жаман келін - өлім.
Жаман келін - өлім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келіннің отбасы өміріндегі орнын өте жоғары бағалайды. Тура мағынасында жақсы келін үйді...
Сүтке тойғыз мырсынды,
Соқыры болар мыршымды.
Соқыры болар мыршымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай түсініксіз көрінгенімен, астарында артық еркелету мен шектен тыс аяушылықтың зиян...
Үлкенге сәлем бер,
Кішіге қалам бер.
Кішіге қалам бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кішіпейілділікке, ізеттілікке және тәрбиелі қарым-қатынасқа шақырады. «Үлкенге сәл...
Үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ деген сөздің тура мағынасы — үлкен қазанда піскен ас әбден жет...
Бұлақ басынан тұнады.
**Негізгі мағынасы** «Бұлақ басынан тұнады» деген мақалдың тура мағынасы — бұлақтың суы бастауынан мөлдір болса, төмен...
Қашағанның қырсығы жусағанға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қашаған, яғни асау немесе тентек мал жуас малға тиіп, оны мазалайды. А...
Жақсының алдында жазыларсың,
Жаманның алдында тарыларсың.
Жаманның алдында тарыларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз ортасына қарай ашылып не қысылып жүретінін білдіреді. Жақсы, парасатты, кең мінез...
Жалқау кісі - жарым кісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалқау адам толыққанды, пайдалы іс тындыра алмайтын, жартылай ғана ада...
Әдеп бастауы - тәрбие.
**Негізгі мағынасы** Әдептің түп-тамыры тәрбиеде жатыр деген ой айтылады. Адамның сыпайы сөйлеуі, үлкенді құрметтеуі, кі...
Жаман туған жігіттер,
Қара жолдан адасар.
Қара жолдан адасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, тәрбиесіз, жауапкершілігі әлсіз жігіттің өмірде оң жол таба алмайтынын біл...
Жайлауды жайлап білмеген,
Малды айдап білмейді.
Малды айдап білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жайлауға дұрыс шығып, қоныс жағдайын танып-білмеген адам малды да дұры...
Қыдырмашыл шешенің қызы бастаңғышыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыдырып, ел аралап жүретін шешенің қызы да бастаңғыға жақын келеді дег...
Ұялмаған ұялтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұялмаған ұялтады» деген мақал адамның ар-ұяты мен әдептілігін таразылайды. Тура мағынасында, ұялм...
Әр елден келін келер,
Әр түрлі ырым келер.
Әр түрлі ырым келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр елден, әр өңірден түскен келін өзімен бірге сол жақтың салт-дәстүрі...
Баласы әкесіне кереку үйретеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала кейде әкесіне де үйретуші болады деген ой. Астарлы мағынасы — әр...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.