Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
198.8K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Жалғыз биенің қымызы,
Қарындаспен қағыстырар.
Жалғыз түйенің шұбаты,
Ағайынды табыстырар.
Қарындаспен қағыстырар.
Жалғыз түйенің шұбаты,
Ағайынды табыстырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — аз болса да, береке мен татулыққа бастайтын нәрсенің қадірі зор. Жалғыз би...
Жігіт жарымен жақсы.
**Негізгі мағынасы** «Жігіт жарымен жақсы» деген мақал ер адамның абыройы мен өмірдегі берекесі жанындағы жарына да байл...
Келін - келсап, бала - балшық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы келінді келсапқа, баланы балшыққа теңейді. Астарлы мағынасы — жас келін...
Балта сабынан озбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балта өз сабынан ұзап кете алмайды. Астарлы мағынасы: бала, шәкірт не ж...
Пайғамбар да күйеуін сыйлаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің инабаттылығы мен сыйластығын, отбасындағы орнын көрсетеді. Тура мағынасында пайға...
Ағаға ықылас - іні парызы.
**Негізгі мағынасы** Ағаға ықылас көрсету — іні үшін міндет, парыз. Бұл мақал үлкенді құрметтеу, жасы үлкен адамға ізет...
Күндесті болсаң бол, ойнасты болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күндес болсаң да, ашық жауласқан дұрыс, ал жасырын ойнастыққа, екіжүз...
Қан туысынан жан туысы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қан жағынан жақын туыстан гөрі, жан дүниесі, мінезі, ниеті бір адам ар...
Апама жездем сай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — апаның жұбайы мен жезде бір-біріне сай, үйлесімді деген ойды білдіреді...
Нағашы алған торықпас,
Жиен алған молықпас.
Жиен алған молықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: нағашыдан алған сыйлық не көмек адамды тарықтырмайды, ал жиеннен алған...
Туысы жақын жақын емес,
Қонысы жақын жақын.
Қонысы жақын жақын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның туысы алыс болса да, егер араласып-қатынасы жоқ болса, ол шын...
Туысы бірдің уысы бір.
**Негізгі мағынасы** Туысы жақын, бір атаның баласы, бір әулеттен тараған адамдардың мүддесі де, тірлігі де ортақ болады...
Қаба-қаба сөйлейтін,
Қарындастың бары жақсы.
Қарындастың бары жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарындасы бар адамның өмірі жеңілірек, көңілі тыныш болатынын білдіреді. Тура мағынасында...
Алты қойы артық болса,
Інісі ағасына сәлем бермес.
Інісі ағасына сәлем бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал-дүние мен байлық адамның мінезіне әсер етіп, кейде туыстық сыйластықты әлсірететінін...
Апаның үйі - кең жайлау.
**Негізгі мағынасы** «Апаның үйі - кең жайлау» деген мақал ана үйінің мейірімі мен құт-берекесін айтады. Тура мағынасынд...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.