Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
252.8K
Қаралым
277
Орташа
Сұрыптау:
Екі қатынның баласы екі рулы ел.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі әйелден туған балалардың өзара бөлек анадан тарағанымен, бір әке ж...
Қызға қырық үйден,
қала берсе, қырық күңнен тыйым.
қала берсе, қырық күңнен тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тәрбиесіне ерекше жауапкершілікпен қарау керегін айтады. Тура мағынасында, қы...
Ерлі-зайыпты тату болса, шырағы жанар,
Ерлі-зайыпты араз болса, өмірден көңілі қалар.
Ерлі-зайыпты араз болса, өмірден көңілі қалар.
**Негізгі мағынасы** Ерлі-зайыптылардың татулығы — отбасының берекесі, үйдің жылуы, өмірдің сәні. Жұбайлар бір-бірін сый...
Түсініспесе, төрт түлік жат.
**Негізгі мағынасы** Түсінісу мен келісім болмаса, ең жақын деген қатынас та суиды, берекесі кетеді. Бұл мақал тура мағы...
Берекелі жерден мереке кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Берекесі бар, ынтымағы жарасқан жерде қуаныш пен шаттық үзілмейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — құт...
Сен оқысаң, мен тоқыдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуі оқыса, екіншісі тоқи алады дегендей, бір істің орындалуы үшін ә...
Кері кеткеннің келіні ұрлық қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы, тәрбиесі, ниеті бұзылған адамның үй ішіндегі ісі де оңбайды, сон...
Туғанына мекіренбеген ана - безбүйрек,
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мейірімінің де, алғашқы тәрбие мен қамқорлықтың да өмір бойы адамға әсер ететінін мең...
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт мола...
Ізетке арзымаған қонақ төсек былғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ізет көрмеген, қадірін білмеген қонақ қонақ үйдің, төсек-орынның береке...
Асыл әйел - әрі еркек, әрі қатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асыл, ақылды, қайратты әйелдің отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынада о...
Әкенің таяғы аса-аса тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің қолындағы таяқ қаттырақ, ауырлау тиеді деген ойды білдіреді. А...
Үйің үй-ақ екен,
Ішінде ойнайтын бала болса.
Ішінде ойнайтын бала болса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің әсемдігі мен сәні тек қабырғасында емес, ішінде бала ойнап, күлк...
Бар жақсыңды төреден аяма,
Арқаңды іргесіне таяма.
Арқаңды іргесіне таяма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы нәрсеңді, қолыңдағы бар асылыңды төрде отырған қонақтан немесе с...
Ұрысы күшті болса, иесін сабайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің ішіндегі тартыс күшейсе, оның зардабы ең алдымен сол нәрс...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.