Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
151.2K
Қаралым
165
Орташа
Сұрыптау:
Үндеместе пәле бар, отбасында шала бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі құбылысты ескертеді: біріншісі — орынсыз үндемей, ішке бүгіп жүрген адамда бел...
Есік көргенді алма ,бесік көргенді ал .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есік көрген, яғни үй аралап, сыртқа көп шығып жүрген адамды емес, бесік...
Қатын ашуланса қазан қайнатар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашуланған әйел үйдегі тірлікті қыздырып, қазанын қайнатып, шаруаны тезд...
Әкенің таяғы аса-аса тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің қолындағы таяқ қаттырақ, ауырлау тиеді деген ойды білдіреді. А...
Қызды ауылдың иті жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыз өсіп отырған ауылға сырттан келген ит еркін жата алмайды, өйткені о...
Ананың көңілі қызында,
Қызының көңілі қызылда.
Қызының көңілі қызылда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың жүрегі әрқашан өз қызын ойлап, соның амандығы мен абыройын тілейтінін білдіреді. Т...
Ерлі-зайыпты тату болса, шырағы жанар,
Ерлі-зайыпты араз болса, өмірден көңілі қалар.
Ерлі-зайыпты араз болса, өмірден көңілі қалар.
**Негізгі мағынасы** Ерлі-зайыптылардың татулығы — отбасының берекесі, үйдің жылуы, өмірдің сәні. Жұбайлар бір-бірін сый...
Сүйгенін « шұнағым » дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сүйген жанын кемшілік көрсе де, жанына жақын тұтып, еркелетіп, сүйіспеншілікпен қабы...
Әйел ашуланса жеңіледі,
Еркелесе жеңеді.
Еркелесе жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның мінезі мен қарым-қатынастағы жұмсақтығын, сыпайылығы мен әдептілігінің күш е...
Дана, дананы туған - ана.
**Негізгі мағынасы** Дана адам кездейсоқ пайда болмайды, оны тәрбиелеп өсірген ананың ақылы, мейірімі мен өнегесі болады...
Төлсіз тұяқ өспейді.
**Негізгі мағынасы** «Төлсіз тұяқ өспейді» деген мақалдың тура мағынасы — малдың төлінсіз, яғни ұрпағынсыз, табыны көбе...
Сыйлы қонақ босағада отырмайды.
**Негізгі мағынасы** Сыйлы, қадірлі қонақ үйдің табалдырығында, босағасында көп тұрмайды; оны үй иесі бірден төрге шақыр...
Атасыз үй - батасыз,
Анасыз үй - панасыз.
Анасыз үй - панасыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың үй ішіндегі орнын өте биік қояды. Тура мағынасында, әкесі жоқ үйде бата беріп,...
Қызды ауыл көңілді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыздары бар ауылдың тіршілігі қызық, думанды, шуақты болады деген ой....
Той сылтауымен тон бітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той жасаудың сылтауымен адам тон тігіп, киімін бүтіндейді. Астарлы ма...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.