Көрші туралы — 3-бет 102
Сұрыптау:
Құс жеткен жеріне қонар,
Қонақ қалаған үйіне қонар.
Қонақ қалаған үйіне қонар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құс қай жерге жетсе, сол жерге қонады; қонақ та өзіне ыңғайлы, көңілі…
Мейман риза болғаны -
Құрметпен үйге қонғаны.
Кешіктірмей шай берсең,
Ұмыт болар тоңғаны.
Құрметпен үйге қонғаны.
Кешіктірмей шай берсең,
Ұмыт болар тоңғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонақты құрметтеу, оны жылы қабақпен қарсы алу – қазақы тәрбиенің ең биік белгісі екенін…
От алуға келгендей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір іске немесе бір үйге өте асығыс, қолма-қол, мүлде бөгелмей келген адамды сипаттайды…
Отты қузаған өшірер,
Көршіні қузаған көшірер.
Көршіні қузаған көшірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көршімен орынсыз керісу, іріткі салу, ұсақ ренішті үлкейту жақсылыққа апармайтынын айтады…
Отты түрте берсең, өшеді,
Көршіні түрте берсең, көшеді.
Көршіні түрте берсең, көшеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: отқа қайта-қайта тиісе берсең, ол маздап тұрса да өшіп қалады; ал көршіге…
Күнде бір мақал
«Көрші туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Отының болмаса, көршіден сұра,
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қажет нәрсені таба алмасаң, жақыныңнан немесе білген кісіден сұрауға болатынын…
Отырған адам үйге кіргенге орын берер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өзі отырған адам үйге кірген кісіге орын босатады. Астарлы мағынасы — жасы…
Өзі келіп, өзі кеткен қонақтың
Садағасы кетпеймісің.
Садағасы кетпеймісің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз бетімен келіп, өз еркімен кететін қонаққа тым көп өкпе артуға болмайтынын білдіреді. Тура…
Өзіңе өзің берік бол,
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ең әуелі өз ісіне, өз мінезіне, өз ұстанымына берік болуды ескертеді. Яғни, өзің…
Өрісі жуық оттайды,
Ауылы жуық ас ішеді.
Ауылы жуық ас ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өрісі жақын мал бірге жайылады, ауылы жақын ел бірге ас ішіп, араласады…
Сапарға шықпас бұрын серігіңді сайла,
Үй салмас бұрын көршіңді ойла.
Үй салмас бұрын көршіңді ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істі бастар алдында алдын ала ойлануды, айналаңдағы адаммен жарасымды қатынас құруды…
Сыйлы қонақ босағада отырмайды.
Негізгі мағынасы Сыйлы, қадірлі қонақ үйдің табалдырығында, босағасында көп тұрмайды; оны үй иесі бірден төрге шақырып…
Тату болсаң, табақ қатынайды.
Негізгі мағынасы Көршілер, ағайын тату тұрса, бір үйден екінші үйге табақ қатынайды: бірі сыбаға жібереді, екіншісі…
Тау берігінде қонысың болсын,
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
Негізгі мағынасы Қонысың таудың бекем, қорғаны мықты тұсында болса, сені іздеген жау таба алмайды. Сол сияқты досың…
Тойған қонақтың екі көзі жолда болар.
Негізгі мағынасы Тойып алған қонақ үй иесіне ұзақ бөгелмейді, көңілі жолға, қайтатын сәтке ауады. Астарлы мағынасы…
Туыс - атадан, көрші - Алладан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туыстықтың қанмен, ата-бабадан жалғасатын табиғи байланыс екенін, ал көршінің адамға…
Туысы жақын жақын емес,
Қонысы жақын жақын.
Қонысы жақын жақын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның туысы алыс болса да, егер араласып-қатынасы жоқ болса, ол шын…
Үйге келген қонаққа үйдей өкпе айтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үйге келген адамға ауыр сөз айтып, реніш жүктеме дегенді білдіреді. Тура мағынасында, үйге…
Шақырғанға бармасаң, шақыруға зар боларсың.
Негізгі мағынасы Шақырған жерге уақытында барып, адамдардың ықыласын аяқасты етпеу керек. Егер біреудің шақыруына…
Шақырған жерден қалма,
Шақырмаған жерге барма.
Шақырмаған жерге барма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әдептілікке, орын мен рет білетін ұстамдылыққа шақырады. Біреудің шақыруымен барған…
Шақырылмаған қонаққа шайдан өзге тамақ жоқ.
Негізгі мағынасы Шақырылмай, ескертусіз келген қонаққа үй иесі барын түгел жайып салмайды, тек қолындағы жеңіл-желпі…
Шақырылмаған қонақ
Сыпырылмаған жерге отырады.
Сыпырылмаған жерге отырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шақырылмай келген қонақ үй иесінің дайындығы жоқ, сыпырылып, тазаланбаған…