Шақырылмаған қонақ
Сыпырылмаған жерге отырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: шақырылмай келген қонақ үй иесінің дайындығы жоқ, сыпырылып, тазаланбаған жерге отырады. Астарлы мағынасы: алдын ала шақырылмаған, ескерусіз келген адам кейде ыңғайсыз жағдайға түседі, ал ісіне ұқыпсыз, даярсыз келген кісі де қиындық көреді. Мұнда әдеп сақтау, алдын ала қамдану және өз орныңды білу қажеттігі меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
«Шақырылмаған қонақ» — өз бетінше, ретсіз келген адамды бейнелейді. «Сыпырылмаған жер» — дайындық жасалмаған, тазалығы мен тәртібі жоқ орынды білдіреді. Қонақ пен үйдің тазалығы арқылы халық өмірдегі тәртіпті, әдепті және жауапкершілікті салыстырып көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал кез келген іске дайындықпен бару керегін ескертеді. Мысалы, бір адам кездесуге алдын ала хабарламай барып, қожайынның да, өзінің де ыңғайын бұзса, сол жағдай осы мақалға сай келеді. Сондай-ақ жұмысқа, емтиханға немесе сапарға дайындықсыз барудың салдарын да осы сөзбен түсіндіруге болады.
Sypyrylmaǵan jerge otyrady.