Имандылық иірімдері туралы 564
Имандылық туралы қазақ мақал-мәтелдері: ар-ождан, адалдық, мейірім мен рухани тәрбиеге жетелер нақылдар.
564
Мақал-мәтел
102.2K
Қаралым
181
Орташа
Сұрыптау:
Алла деген зор болмас,
Ақтық жолы тар болмас.
Ақтық жолы тар болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Алланың құдіреті шексіз, әділдігі мен мейірімі кең екенін білдіреді. Тура мағынасында — Ж...
Нәпсі арды айыққызбайды.
**Негізгі мағынасы** «Нәпсі арды айыққызбайды» деген мақал адамның ішкі құмарлығы, ашкөздігі мен өз пайдасын ғана ойлау...
Судай тұнық, сүттей ақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ниеті мен пиғылының өте таза, адал, кіршіксіз екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Тәкаппардың тәубасы қабыл болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кеудемсоқ, менмен, өзін өзгеден жоғары қоятын мінезі туралы айтады. Тура мағынасы...
Шариғаттың шарты - иман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шариғаттың басты талабы — иман, яғни Аллаға сену. Астарлы мағынасы — ді...
Сыбырлағанды Құдай естімей ме?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді абайлап айту керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында, сыбырлап айтқан сөзді де Құ...
Адал ниет аздырмайды,
Арамдық бойды жаздырмайды.
Арамдық бойды жаздырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды тура жолдан тайдырмайтын күш — адал ниет екенін айтады. Егер ойың да, ісің де таза...
Қымсыну - ұят белгісі.
**Негізгі мағынасы** Қымсыну — адамның ар-ұяты, инабаттылығы мен әдептілігінің белгісі. Бұл мақал тура мағынасында адамн...
Тумақ - парыз, өлмек - міндет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының өмірге келуі де, өмірден өтуі де заңды құбылыс екенін айтады. Тумақ — әр п...
Арудың әміршісі - ары.
**Негізгі мағынасы** «Арудың әміршісі - ары» деген мақалдың тура мағынасы: сұлу, инабатты қыздың өз ісіне, сөзіне, жүрі...
Дін тазасын ой табар.
**Негізгі мағынасы** «Дін тазасын ой табар» деген мақал адамның иман, сенім, дұрыс жол туралы шынайы түсінігі ойлану, із...
Өтірік түбі - шын, бақсы түбі - жын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өтірік айтқанның соңы бір күні шындыққа тіреледі, ал бақсы-балгерлік,...
Аққа зауал жоқ.
**Негізгі мағынасы** Аққа зауал жоқ деген сөз – ақиқат пен адал істің түбі жоғалмайтынын, әділдік ақыры жеңетінін білдір...
Қарыздыда иман жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Қарыздыда иман жоқ» деген мақал қарызын қайтармай, біреудің ақысын жеп жүрген адамда адамгершілік...
Тәнім - жаным садағасы,
Жаным - арым садағасы.
Жаным - арым садағасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең қымбат құндылықтарын сатылы түрде көрсетеді: алдымен тән, одан да қымбат жан,...
Ең көп оқылған
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
Ақылың болса, арыңды сақта,
Ар, ұят керек әр уақытта.
Ар, ұят керек әр уақытта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылдың ең басты міндеті — адамды дұрыс жолда ұстап, ар-ұятын қорғау екенін айтады. Яғни...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Адамның ұяты бетінде,
Адамгершілігі ниетінде.
Адамгершілігі ниетінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын болмысы сыртқы көрінісінен ғана емес, ішкі дүниесінен танылатынын айтады. «Ұя...
«Имандылық иірімдері туралы» санатында адам бойындағы ар-ождан, адалдық, ұят, мейірім, сабыр секілді қасиеттерді ұлықтайтын қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Бұл нақылдар иманның тек діни ұғым емес, күнделікті мінез-құлық, ниет тазалығы, әділ сөз бен тура істің өлшемі екенін ұқтырады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.