Адал ниет аздырмайды,
Арамдық бойды жаздырмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды тура жолдан тайдырмайтын күш — адал ниет екенін айтады. Егер ойың да, ісің де таза болса, ол сені жамандыққа ұрындырмайды, абыройыңды сақтайды. Ал арамдық адамды іштен ірітіп, жанын тыныш таптырмайды, ар-ұяттан алыстатып, соңында өкінішке жеткізеді. Яғни, адалдық — өмірді түзейтін қасиет, ал арамдық — өзіңді де, беделіңді де бұзатын мінез.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аздырмайды» сөзі адамды азғын жолға түсірмейтін, рухын биік ұстайтын адал ниетті бейнелейді. Ал «бойды жаздырмайды» тіркесі арамдықтың адамға еркіндік, жеңілдік, жайлылық бермейтінін білдіреді. Мұнда «бой» тек дене емес, адамның ішкі күйі, ар-ожданы, тыныш өмірі деген ұғымда қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал оқу, жұмыс, сауда, қарым-қатынас сияқты кез келген салаға қатысты. Мысалы, бір адам қызметте адал еңбек етіп, өзгенің еңбегін ұрламаса, ол сенімге ие болады. Ал жалғандықпен жетістікке жетемін деген адам көп ұзамай қиындыққа кездеседі. Сондықтан мақал адамдарды таза ниетпен өмір сүруге шақырады.
Aramdyq boıdy jazdyrmaıdy.