Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.3K
Қаралым
196
Орташа
Сұрыптау:
Қызға қараған күн - айсыз қараңғы түн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз балаға деген көзқарас, қамқорлық пен ілтипаттың өмірдегі орнын көрсетеді. Тура мағына...
Жігіт қыз таңдайды,
Қыз жігіт талғайды.
Қыз жігіт талғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас адамның өмірлік жар таңдауда жай қарамай, байыппен ойланатынын білдіреді. Тура мағына...
Заман бұзыларда әуелі әйел бұзылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал заманның азғындауы ең алдымен отбасы мен тәрбиеге әсер етеді деген ойды білдіреді. Тура м...
Ақылды қызға ана көп,
Аяулы жанға пана көп.
Аяулы жанға пана көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды, ибалы, жақсы мінезді қыздың айналасында қамқор, құрмет көрсететін адамдар көп бол...
Ерлеріне қатын қас,
аңыр түбін ойламас.
аңыр түбін ойламас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — ерін сыйламаған, отбасының ынтымағын ойламаған әйел үй ішінің берекесін кетір...
Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың орнын, тұрмысқа шығатын жерін таңдауда ұқыптылық керек екенін аңғартады. Тура...
Жаман жігіт той бұзар,
Жаман әйел үй бұзар.
Жаман әйел үй бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді адамның, әсіресе үй ішіндегі берекені кетіретін кісінің зиянын айтады. Тура...
Жақсы әйел - жарты иманың.
**Негізгі мағынасы** «Жақсы әйел - жарты иманың» деген мақал отбасы ішіндегі әйелдің орны мен қадірін жоғары бағалайды....
Жерді шым, елді қыз біріктіреді.
**Негізгі мағынасы** Жерді шым біріктіретіні сияқты, елді де қыз баланың орны, беделі мен қамқорлығы біріктіреді. Мұнда...
Бір қызымнан бір қызым сорақы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір қыздан кейін туған екінші қыз одан да сорақы, яғни мінезі, қылығы,...
Болдыратын да, толтыратын да қатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның отбасы ішіндегі береке мен ырзыққа тікелей ықпал ететінін білдіреді. Тура ма...
Қыз келіннен ғибрат алсын,
Ұл елінен ғибрат алсын.
Ұл елінен ғибрат алсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас ұрпаққа өнеге қайдан алуы керегін меңзейді. Қыз бала келіннің іс-әрекетіне қарап, иба...
Ерлі-зайыпты:
Ұрысар да, керісер,
Керісер де, келісер.
Ұрысар да, керісер,
Керісер де, келісер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыптылардың өмірінде кикілжің де, реніш те болатынын, бірақ ақырында ақылға келіп,...
Судық түбін шым бөгейді,
Даудың түбін қыз бөгейді.
Даудың түбін қыз бөгейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі істің түйінін әйелдің, әсіресе қыздың, ибалы мінезі мен ақыл-парасаты жұмсарта...
Тыртақай жігітке,
Жыртақай әйел кез болар.
Жыртақай әйел кез болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртынан жұпыны, ұсқынсыз, берекесіз көрінетін жігітке де сондай міне...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.