Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
98K
Қаралым
354
Орташа
Сұрыптау:
Балалығың ұстаса, нағашыңа бар,
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жас шағындағы еркелігін, аңғал көңілін, кейде бала мінезге қайта оралатын сәтін ш...
Тебісіп жатсаң да, теңің болсын.
**Негізгі мағынасы** Тебісіп жатсаң да, теңің болсын деген сөз — өзара керісіп, қағысып, әзілдесіп жүрсең де, өзіңмен д...
Дос болу оңай, сақтауы қиын,
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынастың бағасын түсіндіреді. Дос болу, танысу, араласу оңай,...
Досқа дос жалынар,
Жалынар да, көңіл арылар.
Жалынар да, көңіл арылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шынайы достықтың қадірін айтады. Адам қиналғанда, мұңын бөлісіп, сырын ашатын сенімді ада...
Жітікке саяқ қосылып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жүрісі шапшаң, мінезі сергек, ісі жүйрік адамға жеке жүрген, саяқ мінг...
Ұстамен дос болсаң, наркескенін аларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам жақын араласқан ортасынан тәлім де, үлгі де алады дегенді білдіреді. Тура мағынасын...
Жорға мінген жолдасынан айырылар,
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмір жолында бәрі уақытша екенін, байлық та, мәртебе де, қуаныш та ұзаққа тұрмай...
Жолдасын жамандаған жолдассыз қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өз жанындағы жолдасын жамандап, қадірін түсірген адам ақырында жалғыз...
Сынасуға жараған сыйласуға да жарайды.
**Негізгі мағынасы** Сынасуға жараған адам сыйласуға да жарайды деген сөз. Яғни біреумен қалжыңдасуға, әзіл айтып, мінін...
Қасыңның жылмаңдағанынан,
Досыңның түнергені артық.
Досыңның түнергені артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жылмиған, бірақ іші бұзық адамның алдамшы пиғылынан гөрі, шын досыңның кейде қаба...
Жиен келді дегенше, жеті бөрі келді де.
**Негізгі мағынасы** «Жиен келді дегенше, жеті бөрі келді де» деген мақал жиеннің нағашы жұртқа еркелігі мен салмағын б...
Сүйеніші күшті болса,
Сүйек жұтса да, қақалмайды.
Сүйек жұтса да, қақалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сүйенер тірегі мықты болса, ең ауыр қиындықтың өзін жеңіл өткере алатынын білдіре...
Туысы жақын жақын емес,
Қонысы жақын жақын.
Қонысы жақын жақын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның туысы алыс болса да, егер араласып-қатынасы жоқ болса, ол шын...
Сен бұтаны көтерсең,
Бұта сені көтереді.
Бұта сені көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер сен бұтақты, бұтаны жоғары көтерсең, ол да саған тірек болатындай...
Көп сөйлеген не жолдасынан,
Не құрдасынан айырылады.
Не құрдасынан айырылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді көпіртіп, орынсыз көп сөйлеудің зиянын ескертеді. Адам артық сөйлесе, біреудің көңі...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.