Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
53.7K
Қаралым
194
Орташа
Сұрыптау:
Әңгіме жол қысқартады.
**Негізгі мағынасы** Әңгіме жол қысқартады деген мақалдың тура мағынасы — сапар үстінде сөйлесіп, тілдесіп отырсаң, жол...
Екеу - біреудің құдайы.
**Негізгі мағынасы** «Екеу - біреудің құдайы» деген мақал екі адамның бір-біріне сүйеніп, тірек болып жүруінің қадірін...
Оқ табылса, құс кез келмейді,
Ас табылса, дос кез келмейді.
Ас табылса, дос кез келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына қиындық түскенде немесе күнкөріс тарылғанда, жанында жәрдемдесетін жанның...
Сынасуға жараған сыйласуға да жарайды.
**Негізгі мағынасы** Сынасуға жараған адам сыйласуға да жарайды деген сөз. Яғни біреумен қалжыңдасуға, әзіл айтып, мінін...
Айырылар дос аяулыңды сұрайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шынайы достың қадірі айырылысу сәтінде білінетінін айтады. Тура мағынасында, досыңмен жол...
Жігіттің жайын жолдасына қарап жоры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы сөзіне емес, жанындағы жолдасына, айналасындағы ортаға қарап бағалауды үйре...
Досыңа өтірік айтпа,
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сөзге сақ болуға, әркімге бірдей сыр ашпауға үйретеді. Досқа өтірік айтпа деуі — ж...
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз, тәр...
Екі жақсы қосылса,
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі жақсы адам біріксе, араларында сыйластық пен түсіністік мықты болып, ұсақ кикілжіңге...
Дос адамның белгісі қарлығаштай
Қас адамның белгісі қара тастай.
Қас адамның белгісі қара тастай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін екі түрлі бейнемен салыстырады. Дос адам қарлығаштай — жеңіл, жылы, жанға жа...
Алысты жақындатар - ат,
Жақынды алыстатар - жат.
Жақынды алыстатар - жат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі күшті салыстырып айтады. «Алысты жақындатар – ат» дегені – ат ертеде адамға қаш...
Досыңның асын қасыңдай іш,
Қасыңа барарда қанып іш.
Қасыңа барарда қанып іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досыңның дастарқанын өз үйіңдей көріп, қонақасыны құрметпен, ұятсыздықсыз ішу керек екені...
Бір сапар ат арытпас,
Жаман жолдасын жарытпас.
Жаман жолдасын жарытпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана сапар атқа үлкен салмақ түсіріп, оны қатты арытпайды. Алайда а...
Жолдасы жаманды жау алады.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы жаман адамға сырттан жау іздеудің өзі шарт емес, өйткені оның берекесін кетіретін нәрсе — қ...
Тұяқты тұяқ жібермейді.
**Негізгі мағынасы** Тұяқты тұяқ жібермейді деген мақалдың тура мағынасы — тұяқтылар, яғни жылқы сияқты мал бірін-бірі и...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.