Атты жолдас болмайды арбалымен,
Жортақ жолдас болмайды жорғалымен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: атқа арба да, жорғаға жортақ та үйлеспейді, өйткені олардың жүрісі, табиғаты бөлек. Астарлы мағынасы: мінезі, мақсаты, талабы, өмір салты сәйкес келмейтін адамдар ұзақ жолдас бола алмайды. Яғни достық пен серіктестікке тек ұқсастық қана емес, ортақ түсінік, бір бағыт, бір ырғақ керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "ат", "арбалы", "жортақ", "жорғалы" деген образдар әртүрлі адамның болмысын танытады. Арба — ауыр, баяу жүретін тірліктің белгісі, ал жорға — ширақ, жеңіл, бөлек бітімді бейне. Осы арқылы халық “үйлеспейтін мінездер қосылса, іс те ілгері баспайды” деген ойды өте нақты жеткізген. Жолдас болу — бірге жүру, бір мақсатқа ұмтылу деген сөз.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды ортақ жұмыс, команда, дос таңдау кезінде қолдануға болады. Мысалы, біреу ұқыпты, жоспарлы, ал екіншісі жауапсыз, бейберекет болса, олардың ортақ ісі қиынға соғады. Сондықтан адам өзіне сенімді, көзқарасы мен еңбегі үйлесетін жанды жолдас еткені дұрыс.
Jortaq joldas bolmaıdy jorǵalymen.