Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
81K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Жақсыны жолдасынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды оның өз сөзімен ғана емес, айналасындағы жолдасы арқылы да тануға болатынын айтад...
Жолы болар жігітке
Жолдан жолдас қосылар.
Жолдан жолдас қосылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолы сәтті, ісі оңға басқан жігіттің сапары да жеңіл болып, жол үстінд...
Жат асыңа қарайды,
Дос басыңа қарайды.
Дос басыңа қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын бет-бейнесі қиын кезде танылатынын білдіреді. Тура мағынада, жат адам көбіне...
Ауыл итінің достығы сүйек тастағанша.
**Негізгі мағынасы** Ауыл итінің достығы сүйек тастағанша деген мақал сырттай жақын көрінгенмен, пайда біткенде байланы...
Хамза бар, не қам бар?
**Негізгі мағынасы** «Хамза бар, не қам бар?» деген мақалдың түпкі мағынасы — сүйенер адамы, қамқор тірегі бар кісі уай...
Биікке шықсаң, көзің ашылады,
Жақсымен жолдас болсаң, көңілің ашылады.
Жақсымен жолдас болсаң, көңілің ашылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ортасы мен өрісі кеңейсе, ой-санасы да өсетінін білдіреді. Тура мағынасында биікк...
Адасқанды артындағысы біледі,
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қателескенде немесе жолдан жаңылғанда, оны ең алдымен қасында жүрген жақын адамдары...
Адамгершілік белгісі -
иіліп сәлем бергені.
Шын достықтың белгісі -
көп кешікпей келгені.
иіліп сәлем бергені.
Шын достықтың белгісі -
көп кешікпей келгені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы жақсы қасиеттің сыртқы іс-әрекеттен танылатынын айтады. Бірінші жолда иілі...
Табы бірдің ары бір,
Адал достың жаны бір.
Адал достың жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шын, адал достықтың қадірін айтады. «Табы бірдің» дегені — ойы, тілегі, мақсаты бір адамд...
Жаман дос - көлеңке:
басыңа бақ қонса,
қашып құтыла алмайсың.
Басыңа бұлт төнсе,
іздеп таба алмайсың.
басыңа бақ қонса,
қашып құтыла алмайсың.
Басыңа бұлт төнсе,
іздеп таба алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Жаман дос сырттай жанында жүргенімен, шын керек кезде пайдасы жоқ адамды білдіреді. Егер басыңа бақ...
Өз теңін таппаған,
Өмір бойы өкінер.
Өмір бойы өкінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өзіне лайық, тең дәрежелі, мінезі мен көзқарасы үйлесетін жарды, досды не жолдаст...
Жас-жастың тілегі бір,
Жібектің түйіні бір.
Жібектің түйіні бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жастың көңілі мен арманы көбіне ұқсас болатынын білдіреді. Жас кезде адам болашақтан көп...
Жаман жолдастан мықты таяқ артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман, сенімсіз, кесірлі жолдастың адамға тигізер зияны зор екенін айтады. Тура мағынасын...
Досыңды мақтағаның - өзіңді мақтағаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: досыңды мақтасаң, сол мақтау өзіңе де тиеді. Астарлы мағынасы: адамның...
Кедей мен бай жолдас болмас,
Қасқыр мен қой жолдас болмас.
Қасқыр мен қой жолдас болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаты, тұрмысы, мүддесі бөлек кедей мен байдың, қасқыр мен қойдың б...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.