Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
40.5K
Қаралым
266
Орташа
Сұрыптау:
Ауру атанды да жығады.
**Негізгі мағынасы** «Ауру атанды да жығады» деген мақалдың тура мағынасы — ауру, әлсіздік тіпті күшті деген аянбайтын...
Мөлдек атып ішкен ас,
Мерт кетірмей тындырмас.
Мерт кетірмей тындырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — асығып, мөлшерін білмей ішілген ас адамның түбіне жетуі мүмкін. Астарл...
Ауру - азығымен.
**Негізгі мағынасы** «Ауру - азығымен» деген мақал адамның дертке шалдығуы көбіне өз тамағының, күнделікті ішіп-жейтiн...
Ауру - өлімнің түрткісі.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамды әлсіретіп, өмірдің қадірін ерте сезіндіреді. Тура мағынасында — сырқат денсаулықты бұза...
Құдай ұрған қонағымен керісер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құдайдың қаһарына ұшыраған адам қонағымен де керісіп, берекесіздікке ба...
Ас ішсең, атауыңдай іш,
Ауырсаң, мұрттай ұш.
Ауырсаң, мұрттай ұш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның асқа, тамаққа немқұрайлы қарамай, оны өз орнымен, қадірін біліп жеу керегін ескер...
Аурудың да атасы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр аурудың пайда болуына бір себеп, бір бастау бар деген ой. Астарлы м...
Жас өсемін деп үмітті,
Жалғыз көбейем деп үмітті,
Жарлы байимын деп үмітті,
Ауру жазылам деп үмітті.
Жалғыз көбейем деп үмітті,
Жарлы байимын деп үмітті,
Ауру жазылам деп үмітті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды үміттен айрылмауға шақырады. Жас адам өсіп, есейемін деп армандайды; жалғыз жан кө...
Аурудың алдын ал.
**Негізгі мағынасы** «Аурудың алдын ал» деген мақал адамның денсаулығын сақтауды, сырқатқа ұрындырмай тұрып сақтануды үй...
Басы ауырып , балтыры сыздамағанның
Тәңіріменен ісі жоқ .
Тәңіріменен ісі жоқ .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — басы ауырып, балтыры сыздамайтын, яғни денсаулықтың қадірін жеке сезін...
Жетімнің жегені - желім, ішкені - ірің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланың ауыр халін, жоқшылық пен қайғының қасіретін өте өткір бейнелейді. Тура мағы...
Бас ауырып, балтыр сыздар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның денесі қартайғанда немесе қатты шаршап, көп қиындық көргенде ауыратынын білдіреді...
Екі ауру бір келсе - ажалыңның жеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға бірден екі ауру қатар келсе, оның хәлі қатты нашарлап, өміріне...
Өмір барда қаза бар.
**Негізгі мағынасы** «Өмір барда қаза бар» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі жүрген жерде өлім де бар, яғни өмір...
Арымақ, семірмек - көңілден.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі күйі, көңілдің әсері денсаулық пен сыртқы түрге де ықпал ететінін білдіреді....
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.