Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
31.7K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Басы ауырып , балтыры сыздамағанның
Тәңіріменен ісі жоқ .
Тәңіріменен ісі жоқ .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — басы ауырып, балтыры сыздамайтын, яғни денсаулықтың қадірін жеке сезін...
Өлгеннің соңынан өлмек жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өлгеннің соңынан өлмек жоқ» деген мақал өмірдің заңын еске салады: адам өлсе, оның артынан бірге...
Аурудың да атасы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр аурудың пайда болуына бір себеп, бір бастау бар деген ой. Астарлы м...
Бас ауырса, жан қорқар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына іс түссе, ең алдымен сол қиындықтың ауырлығын жан-тәнімен сезінетінін білд...
Арымақ, семірмек - көңілден.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі күйі, көңілдің әсері денсаулық пен сыртқы түрге де ықпал ететінін білдіреді....
Ауру - өлімнің түрткісі.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамды әлсіретіп, өмірдің қадірін ерте сезіндіреді. Тура мағынасында — сырқат денсаулықты бұза...
Ауру - азығымен.
**Негізгі мағынасы** «Ауру - азығымен» деген мақал адамның дертке шалдығуы көбіне өз тамағының, күнделікті ішіп-жейтiн...
Ауру атанды да жығады.
**Негізгі мағынасы** «Ауру атанды да жығады» деген мақалдың тура мағынасы — ауру, әлсіздік тіпті күшті деген аянбайтын...
Тізеден келер суға белден тәубе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қиындыққа тап болғанда шүкіршілік етіп, сабыр сақтауы керегін білдіреді. Тура мағ...
Жоқтау айтқанға тоқтау айт,
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қайғы үстінде тұрған жанға жөнсіз сөз айтпай, көңілін жараламай, сабырлы түрде демеу...
Ауру қадірін сау білмес.
**Негізгі мағынасы** Адам көбіне дені сау кезінде оның қадірін толық сезіне бермейді. «Ауру қадірін сау білмес» дегенде...
Құдай ұрған қонағымен керісер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құдайдың қаһарына ұшыраған адам қонағымен де керісіп, берекесіздікке ба...
Қайғы - саңырау.
**Негізгі мағынасы** Қайғы — адамның ішкі жан дүниесін ауыртатын күй. Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ал астарлы мағынас...
Жетімнің жегені - желім, ішкені - ірің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланың ауыр халін, жоқшылық пен қайғының қасіретін өте өткір бейнелейді. Тура мағы...
Ас ішсең, атауыңдай іш,
Ауырсаң, мұрттай ұш.
Ауырсаң, мұрттай ұш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның асқа, тамаққа немқұрайлы қарамай, оны өз орнымен, қадірін біліп жеу керегін ескер...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Азған денеге ауру үйір.
**Негізгі мағынасы** Азған дене — күтімі кеміп, әлсіреген, титықтаған, саулығы төмендеген адамды білдіреді. Мақалдың тур...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.