Базар, сауда туралы 51

Базар туралы мақал-мәтелдер сауда, баға, адал еңбек пен адам мінезін өмірлік мысалмен ұғындырады.

51
Мақал-мәтел
8.2K
Қаралым
160
Орташа
Саудагер құнықса,
Сақалын күзеп сатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың шегі мен адам нәпсісінің әлсіздігін ескертеді. Тура мағынасында, пайдаға тым құн...
LAT 135
Базары жақын байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базары, яғни сауда орны тым жақын тұрған адам тез байымайды. Астарлы м...
LAT 134
Үйдегі есепті базардағы сауда бұзады.
**Негізгі мағынасы** Үй ішіндегі тәртіп, жоспар, келісім берік болса ғана іс алға басады. Ал базардағы сауда — сыртқы әс...
LAT 129
Базар - бай, алушы - кедей.
**Негізгі мағынасы** Базарда тауар көп, таңдау мол болғандықтан ол «бай» деп бейнеленеді. Ал алушы, яғни сатып алушы, со...
LAT 128
Алтын базарында бағалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын секілді қымбат зат базарда әрдайым өтімді, сұранысқа ие болады д...
LAT 128
Бір сауда иіп кетеді,
Бір сауда киіп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттықта әртүрлі нәтиже болатынын меңзейді: бір сауда пайда әкеліп, адамды өсірсе,...
LAT 127
Жігіт көркі - сақал,
Базар көркі - бақал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің ер азаматқа тән келбеті мен беделі сыртқы сәнмен емес, өзіндік болмысымен таныла...
LAT 127
Қасапшыға жолықсаң,
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркім өз кәсібіне, өз көрген пайдасына қарай сөйлейтінін білдіреді. Қасапшы малды сойып,...
LAT 127
Бай кісі базарға барса, сұм хабар алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам базарға барса, ол жерден әртүрлі хабар, әңгіме естиді. Астарлы...
LAT 126
Алушы мал таныса,
Сатушыға не тұрыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы келісім мен түсіністіктің маңызын білдіреді. Егер алушы малды, яғни сатып алаты...
LAT 126
Сауда соңы - кемістік,
Шаруа соңы - келістік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттық пен шаруаның нәтижесін салыстырып тұр. Тура мағынасында, саудамен көп айналы...
LAT 123
Саудагер сақалды қолдан береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда мен табыс үшін адам кейде өзіне қымбат, тіпті абыройлы көрінетін нәрсесін де құрба...
LAT 122
Құлды мақтайын десең алысқа сат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құлды асыра мақтай бастасаң, оның құнын көтеріп, алысқа сатып жіберуг...
LAT 120
Ұры қасын жейді,
Саудагер досын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі ашкөздік пен пайдакүнемдікті әшкерелейді. Тура мағынасында ұры өз олжас...
LAT 119
Ұн сатқанда желдетеді,
Тұз сатқанда селдетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы алдамшы жарнаманы, артық мақтауды әжуалайды. Тура мағынасында ұн сатушы тауарын...
LAT 109

Ең көп оқылған

Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне байл...
LAT 480
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
LAT 332
Сауда сақал сипағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін і...
LAT 303
Шаруа түбі - кеңес,
Сауда түбі - келіс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің бәрі ақылдасудан басталып, ортақ шешімге келумен аяқталатынын білдіреді. «Шаруа түб...
1 LAT 272
Арзан менен қымбаттың,
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда әр заттың өз бағасы болады, арзан мен қымбаттың айырмасы көрін...
LAT 271
«Базар туралы» мақал-мәтелдер – сауда-саттықтың, күнкөріс пен еңбектің, баға мен берекенің айналасындағы өмір шындығын бейнелейтін нақыл сөздер. Бұл топтағы даналықтар базардағы қарым-қатынас, алыс-беріс мәдениеті, адалдық пен қанағат сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.