Базар, сауда туралы 51

Базар туралы мақал-мәтелдер сауда, баға, адал еңбек пен адам мінезін өмірлік мысалмен ұғындырады.

51
Мақал-мәтел
13.3K
Қаралым
260
Орташа
Саудагерде дос болмас.
**Негізгі мағынасы** «Саудагерде дос болмас» деген мақал тура мағынасында саудамен айналысатын адамда шынайы дос болмай...
LAT 228
Саудагер құнықса,
Сақалын күзеп сатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың шегі мен адам нәпсісінің әлсіздігін ескертеді. Тура мағынасында, пайдаға тым құн...
LAT 226
Бір сауда иіп кетеді,
Бір сауда киіп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттықта әртүрлі нәтиже болатынын меңзейді: бір сауда пайда әкеліп, адамды өсірсе,...
LAT 223
Алушы мал таныса,
Сатушыға не тұрыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы келісім мен түсіністіктің маңызын білдіреді. Егер алушы малды, яғни сатып алаты...
LAT 222
Базар - бай, алушы - кедей.
**Негізгі мағынасы** Базарда тауар көп, таңдау мол болғандықтан ол «бай» деп бейнеленеді. Ал алушы, яғни сатып алушы, со...
LAT 221
Базарда түйе пұл десе,
Ауылда қотыр тайлақ ойнақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда түйе қымбат бағаланса, ауыл ішінде қотыр тайлақтың өзі де ерке...
LAT 217
Алтын базарында бағалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын секілді қымбат зат базарда әрдайым өтімді, сұранысқа ие болады д...
LAT 215
Үйдегі есепті базардағы сауда бұзады.
**Негізгі мағынасы** Үй ішіндегі тәртіп, жоспар, келісім берік болса ғана іс алға басады. Ал базардағы сауда — сыртқы әс...
LAT 214
Сауда соңы - кемістік,
Шаруа соңы - келістік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттық пен шаруаның нәтижесін салыстырып тұр. Тура мағынасында, саудамен көп айналы...
LAT 212
Құлды мақтайын десең алысқа сат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құлды асыра мақтай бастасаң, оның құнын көтеріп, алысқа сатып жіберуг...
LAT 211
Қасапшыға жолықсаң,
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркім өз кәсібіне, өз көрген пайдасына қарай сөйлейтінін білдіреді. Қасапшы малды сойып,...
LAT 209
Бай кісі базарға барса, сұм хабар алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам базарға барса, ол жерден әртүрлі хабар, әңгіме естиді. Астарлы...
LAT 208
Екі молдаға бір таба нан не болсын?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі молдаға бір ғана таба нанның аздық ететіні. Астарлы мағынасы — бір...
LAT 207
Саудагер сақалды қолдан береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда мен табыс үшін адам кейде өзіне қымбат, тіпті абыройлы көрінетін нәрсесін де құрба...
LAT 206
Ұры қасын жейді,
Саудагер досын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі ашкөздік пен пайдакүнемдікті әшкерелейді. Тура мағынасында ұры өз олжас...
LAT 205

Ең көп оқылған

Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне байл...
LAT 579
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
LAT 551
Сауда сақал сипағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін і...
1 LAT 478
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алға...
LAT 445
Арзан менен қымбаттың,
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда әр заттың өз бағасы болады, арзан мен қымбаттың айырмасы көрін...
LAT 376
«Базар туралы» мақал-мәтелдер – сауда-саттықтың, күнкөріс пен еңбектің, баға мен берекенің айналасындағы өмір шындығын бейнелейтін нақыл сөздер. Бұл топтағы даналықтар базардағы қарым-қатынас, алыс-беріс мәдениеті, адалдық пен қанағат сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.