Базар, сауда туралы 51

Базар туралы мақал-мәтелдер сауда, баға, адал еңбек пен адам мінезін өмірлік мысалмен ұғындырады.

51
Мақал-мәтел
16.1K
Қаралым
316
Орташа
Саудагерде дос болмас.
**Негізгі мағынасы** «Саудагерде дос болмас» деген мақал тура мағынасында саудамен айналысатын адамда шынайы дос болмай...
LAT 279
Базар - бай, алушы - кедей.
**Негізгі мағынасы** Базарда тауар көп, таңдау мол болғандықтан ол «бай» деп бейнеленеді. Ал алушы, яғни сатып алушы, со...
LAT 275
Бір сауда иіп кетеді,
Бір сауда киіп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттықта әртүрлі нәтиже болатынын меңзейді: бір сауда пайда әкеліп, адамды өсірсе,...
LAT 273
Саудагер құнықса,
Сақалын күзеп сатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың шегі мен адам нәпсісінің әлсіздігін ескертеді. Тура мағынасында, пайдаға тым құн...
LAT 273
Үйдегі есепті базардағы сауда бұзады.
**Негізгі мағынасы** Үй ішіндегі тәртіп, жоспар, келісім берік болса ғана іс алға басады. Ал базардағы сауда — сыртқы әс...
LAT 267
Алушы мал таныса,
Сатушыға не тұрыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы келісім мен түсіністіктің маңызын білдіреді. Егер алушы малды, яғни сатып алаты...
LAT 267
Алтын базарында бағалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын секілді қымбат зат базарда әрдайым өтімді, сұранысқа ие болады д...
LAT 263
Сауда соңы - кемістік,
Шаруа соңы - келістік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттық пен шаруаның нәтижесін салыстырып тұр. Тура мағынасында, саудамен көп айналы...
LAT 262
Саудагер сақалды қолдан береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда мен табыс үшін адам кейде өзіне қымбат, тіпті абыройлы көрінетін нәрсесін де құрба...
LAT 260
Бай кісі базарға барса, сұм хабар алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам базарға барса, ол жерден әртүрлі хабар, әңгіме естиді. Астарлы...
LAT 256
Базарда түйе пұл десе,
Ауылда қотыр тайлақ ойнақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда түйе қымбат бағаланса, ауыл ішінде қотыр тайлақтың өзі де ерке...
LAT 256
Қасапшыға жолықсаң,
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркім өз кәсібіне, өз көрген пайдасына қарай сөйлейтінін білдіреді. Қасапшы малды сойып,...
LAT 255
Екі молдаға бір таба нан не болсын?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі молдаға бір ғана таба нанның аздық ететіні. Астарлы мағынасы — бір...
LAT 255
Құлды мақтайын десең алысқа сат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құлды асыра мақтай бастасаң, оның құнын көтеріп, алысқа сатып жіберуг...
LAT 252
Ұн сатқанда желдетеді,
Тұз сатқанда селдетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы алдамшы жарнаманы, артық мақтауды әжуалайды. Тура мағынасында ұн сатушы тауарын...
LAT 251

Ең көп оқылған

Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
LAT 696
Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне байл...
LAT 639
Сауда сақал сипағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін і...
1 LAT 577
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алға...
LAT 552
Тоғыз жолдың торабы сайрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз жолдың түйіскен жері, яғни көп жол тоғысқан орын. Астарлы мағына...
LAT 475
«Базар туралы» мақал-мәтелдер – сауда-саттықтың, күнкөріс пен еңбектің, баға мен берекенің айналасындағы өмір шындығын бейнелейтін нақыл сөздер. Бұл топтағы даналықтар базардағы қарым-қатынас, алыс-беріс мәдениеті, адалдық пен қанағат сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.