Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
76.8K
Қаралым
349
Орташа
Сұрыптау:
Бесіктегі баланың күлгенін көрген бір мұрат.
Алдына түсіп ананың жүргенін көрген бір мұрат.
Алдына түсіп ананың жүргенін көрген бір мұрат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың балаға деген мейірімі мен бала тәрбиесінің ең үлкен қуаныш екенін білдіреді. Бесік...
Ұл туғанмен ұятын бірге тумайды,
Қыз туғанмен қылығын бірге тумайды.
Қыз туғанмен қылығын бірге тумайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұл бала туған сәтте-ақ ұятты, қыз бала туған сәтте-ақ инабатты болып қа...
Балалы кісі пақыр болмас.
**Негізгі мағынасы** Балалы кісі пақыр болмас деген сөздің тура мағынасы — баласы бар адам мүлде жарлы, тірексіз қалмайд...
Балалы арқар баурайды,
Баласыз арқар маңырайды.
Баласыз арқар маңырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың адам өміріндегі орнын терең аңғартады. Тура мағынасында арқар балалы болса, баур...
Еменді и, иілетін кезінде,
Баланы үйрет, үйренетін кезінде.
Баланы үйрет, үйренетін кезінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тәрбиенің уақытында берілсе ғана нәтижелі болатынын айтады. Емен — өте қатты ағаш, бірақ...
Бесіктегі бала ененікі,
Ат үстіндегі бала елдікі.
Ат үстіндегі бала елдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бесіктегі сәби анасының, яғни енесінің бауырындағы қорғансыз бала. Ал а...
Бесік көрмеген ессіз болып есіктен кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала күнінен тәрбие, мейірім, ұлттық өнеге көрмеген адамның өресі тар, мінезі шала, ісі ш...
Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер.
**Негізгі мағынасы** Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер деген мақалдың тура мағынасы — қарт, әлсіз ағаш жас, иілгіш а...
Әкеде де әке,
Балада да бала бар.
Балада да бала бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің де өзіндік орны, беделі, өмір көрген тәжірибесі бар, ал баланың...
Бала тәрбиесі бесіктен.
**Негізгі мағынасы** «Бала тәрбиесі бесіктен» деген мақал баланың мінезі, әдеті мен адамдық қасиеті ең алғаш сәбилік шақ...
Тай мінген балаға жарасар.
**Негізгі мағынасы** «Тай мінген балаға жарасар» мақалы жас баланың жасына, қалпына сай ісі болатынын білдіреді. Тай —...
Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Туырлық жамылған бала дәметеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі киімі жұпыны, жағдайы төмен әкенің баласы да сондай тұрмыс...
Баланың аузымен періште сөйлейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Халық баланың тілі таза, ниеті кіршіксіз, ойы ш...
Жылауық болса да,
Баланың болғаны жақсы.
Баланың болғаны жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала жылап, мазасыз болып көрінсе де, бәрібір оның бар болғаны жақсы д...
Жас бота боздаса,
Жас бала қосыла боздайды.
Жас бала қосыла боздайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас нәрсенің мұңы мен зарын өзіне жақын жан да бірге сезінетінін білдіреді. Тура мағынасы...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.