Жылауық болса да,
Баланың болғаны жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бала жылап, мазасыз болып көрінсе де, бәрібір оның бар болғаны жақсы деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — бала адамның өміріндегі ырыс, қуаныш, жалғастық екенін ұқтырады. Бала — ата-анаға жауапкершілік жүктейтін, сонымен бірге үйдің шырағын жағып, өмірге мән беретін қымбат сый. Жылауығы да, қырсықтығы да — балалықтың табиғи белгісі, ал оның өзі жоқтықтан әлдеқайда артық.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылауық» сөзі баланың мінезіндегі әлсіздік, еркелігі, кейде қиын сәтін көрсетеді. Ал «баланың болғаны» деген тіркес ұрпақтың, жалғастың, үй ішіндегі берекенің бейнесі. Яғни мақал баладағы кемшілікті емес, оның адам өміріндегі орнының биіктігін алға шығарады. Халық балаға тек ауыртпалық ретінде емес, болашақтың нышаны ретінде қараған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында баланың тәртібіне шамадан тыс өкпелеп, оның қадірін ұмытпау керек екенін еске салады. Мысалы, жас ата-ана түн ұйқысын бөліп, баласының мазасыздығына шаршап жүрсе де, «осының өзі — бақыт» деп сабыр етеді. Бұл сөз бала тәрбиесінің қиындығын да, оның қуанышын да бірге қабылдауға үйретеді.
Balanyń bolǵany jaqsy.