Балалы арқар баурайды,
Баласыз арқар маңырайды.

Негізгі мағынасы

Бұл мақал ұрпақтың адам өміріндегі орнын терең аңғартады. Тура мағынасында арқар балалы болса, баурайды, яғни маңына үйір болып, жүрісі орнығады; баласыз болса, маңырап, мазасыз күйде қалады. Астарлы мағынасы — баланың, ұрпақтың үйге береке, мән және тіршілік қуатын әкелуі. Бала бар жерде қуаныш та, үміт те, жалғастық та болады. Ал ұрпақсыз өмірде көңілде бір бос кеңістік, жалғыздық сезімі байқалады.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы арқар — даладағы асау, еркін жануардың бейнесі. «Баурайды» сөзі оның сабырланып, орнығып, жуасып, өз төңірегіне жай табуын білдіреді. «Маңырайды» дегені — мазасыз үн, ішкі толқуы бар күй. Осы екі образ арқылы халық бала бар үйдің берекелі, бала жоқ үйдің аңсарлы болмысын салыстырып көрсеткен.

Қазіргі өмірде

Қазір бұл мақал отбасы, ұрпақ тәрбиесі, шаңырақтың жалғастығы туралы айтқанда қолданылады. Мысалы, ұзақ жыл бала сүйе алмай жүрген ерлі-зайыптыға жұбату сөз ретінде, немесе баланың отбасына қуаныш әкелетінін еске салу үшін айтылады. Ол ұрпақтың тек жалғастық емес, үйдің жылуы екенін ұқтырады.