Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
126.2K
Қаралым
308
Орташа
Сұрыптау:
Таразыдан жеген тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал емес жолмен, айламен не қулықпен пайда тапқан адам ешқашан қанағат таба алмайтынын б...
Біреудің палауынан өзімнің көмешім артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз еңбегімен тапқан, өзі үйренген, өзі жейтін несібенің қадірлі екенін білдіреді....
Аталастың саудасы айында қайтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстас, жақын адамдар арасындағы сауда-саттық пен есеп-қисаптың ұзаққа созылмайтынын біл...
Күміс есіктінің күні ағаш есіктіге түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай, дәулетті адамның күні бір кезде қарапайым, кедей адамға да түсуі...
Бар шабылса, табылар,
Жоқ шабылса, тарығар.
Жоқ шабылса, тарығар.
**Негізгі мағынасы** Бар нәрсе жұмсалып, тозып, таусылғанмен, оның орнын еңбекпен, ізденіспен қайта табуға болады. Ал жо...
Ет артқан түйеге ит ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ет артылған түйенің соңынан иттің еруі. Астарлы мағынасы: пайдасы, ырыс...
Басы қараның бары игі,
Барын берсе, тағы игі.
Барын берсе, тағы игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазір қолында бар байлық, мал-мүлкі немесе ырысы бар адам жақсы деген...
Есепте бар да, санда жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің қағаз жүзінде, сөз жүзінде бар болып көрініп, іс жүзінде жоқ екенін білдіред...
Жомарттың бергенін көріп,
Сараңның іші күйеді.
Сараңның іші күйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жомарт адамның қолы ашық, ниеті кең болатынын, ал сараң адамның өзгеге бергенді көрсе ішт...
Азын ашпай жарлы өлер,
Көбін ашпай бай өлер.
Көбін ашпай бай өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам қолындағы азын да жеп бітірмей, аштан өліп кетуі мүмкін; ба...
Атанның артқаны ас болса да,
ақша болмас.
ақша болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: атан түйенің артқан жүгі ас-азыққа толы болса да, ол ақшаға айналып кет...
Сараң бай союға қозы таппай,
Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның ашкөздігін, дүниеқоңыздығын әшкерелейді. Тура мағынасында байдың өз малын қ...
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Барын берген байға сән.
**Негізгі мағынасы** Барын берген байға сән дегеніміз — қолындағы барын аяп қалмай, жомарттықпен бөлісе білетін адамның...
Түсіңде жеген қазыдан,
Өңіңде жеген құйқа артық.
Өңіңде жеген құйқа артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түс көріп, түсіңде қазы жегеннен гөрі, өңіңде қарапайым құйқа жегеннің...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Жаманнан жарты аяқ ас қалады.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамнан не пайда, не береке шықпайды деген ой айтылады. Тура мағынада: жаман, сараң не пейілі...
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп етке...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.