Таразыдан жеген тоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адал емес жолмен, айламен не қулықпен пайда тапқан адам ешқашан қанағат таба алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында таразыны бұзып, сатып алушыны алдаған адам көбірек алғандай көрінгенімен, оның тойымы болмайды. Астарлы мағынасы — арам табыс адамның нәпсісін күшейтіп, тойымсыздыққа, ұятсыздыққа жетелейді. Мұндай жолмен келген пайда береке әкелмейді, керісінше адамды ашкөздікке үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таразы» — адал сауданың, әділ өлшемнің белгісі. «Таразыдан жеу» деген тіркес саудада алдау, өлшемді кеміту, өз пайдасын ғана ойлау дегенді аңғартады. «Тоймайды» сөзі тек қарын тоймауын емес, көзі тоймау, қанағатсыздық деген ұғымды білдіреді. Яғни адам қанша ұрлап-алса да, ішкі ашкөздігі басылмайды.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі заманда бұл мақал кез келген адал емес әрекетке қатысты айтылады: жұмыста есепті бұрмалау, саудада салмақты кем өлшеу, не қызметте өз пайдасы үшін өзгеге зиян келтіру. Мысалы, дүкенде таразыны қолдан түзетіп, клиентті алдаған адам аз ғана табыс көргенімен, ұзақ мерзімде беделінен айырылып, сенім жоғалтады.