Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
78K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Мың қайғы бір борышты өтемейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша көп қайғырып, уайымдағанмен, ол бір ғана борышты да өтеп бере алм...
Арсыз болмаса, мал қайда,
Айлакер болмаса, бақ қайда?
Айлакер болмаса, бақ қайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал мен бақ өздігінен келе салмайды, оларды иелену үшін адамның мінезі...
Алтын базарында бағалы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын секілді қымбат зат базарда әрдайым өтімді, сұранысқа ие болады д...
Байлыққа жомарттық жарасады.
**Негізгі мағынасы** Байлық адамның қолына қонған кезде, оны ұстап тұратын ең көркем мінез — жомарттық. Мақал тура мағын...
Малқұмар көңіл - соқыр көңіл.
**Негізгі мағынасы** «Малқұмар көңіл - соқыр көңіл» деген мақал дүниедегі бар ойы мал-мүлікке ғана ауған адамның пайымы...
Сараңның сәбізі сарай түбінде жатады.
**Негізгі мағынасы** Сараң адам жиған дүниесін қажетіне жұмсамай, орынсыз сақтай береді. Мақалдың тура мағынасы — сәбізд...
Қойлы бай - қорлы бай,
Жылқылы бай - сылдыр бай.
Жылқылы бай - сылдыр бай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойы көп байдың жағдайы жұтаң, ал жылқысы көп байдың дәулеті сырт көз...
Барымтаны бай алады,
Пәлесіне жарлы қалады.
Пәлесіне жарлы қалады.
**Негізгі мағынасы** Барымта сияқты дау-дамайға, кесірлі іске көбіне дәулетті, ықпалды адам араласады да, оның зардабын...
Қайғың болса, ханға бар,
Қарның ашса, байға бар.
Қарның ашса, байға бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындықтың түріне қарай жүгінетін адамды немесе орынды меңзейді. Бірінші жолда қайғы-қасі...
Бақша байлық - бір айлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақша өсірудің, яғни жеміс-көкөніс егіп, күтудің пайдасы ұзаққа созылмайтынын, оның бір м...
Пұлсыз берді, құнсыз алды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе ақысыз беріліп, өтеусіз алынғанын білдіреді. Астарлы мағынас...
Бай кісі базарға барса, сұм хабар алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам базарға барса, ол жерден әртүрлі хабар, әңгіме естиді. Астарлы...
Қолында жоқ жомарт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолында, яғни өзінде беретін дүние-мүлкі жоқ адам жомарттық көрсете алм...
Асқа талау түссе,
Иттің құдайы береді.
Иттің құдайы береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — асқа бір бөгде нәрсе түсіп, былғанса, оны итке тастайды деген ой. Аста...
Жаманға олжа түссе,
Бөлісе алмай қор болады.
Бөлісе алмай қор болады.
**Негізгі мағынасы** Жаман, яғни пейілі тар, адамгершілігі төмен адамға күтпеген табыс не олжа түссе, оны дұрыс пайдалан...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.