Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алған аз ғана ақша адамға береке бермейді, ал маңдай термен тапқан тиын-тебеннің өзі жұғымды, яғни қадірлі, пайдалы әрі көңілге жылы болады. Астарлы мағынасы — өз еңбегіңмен келген нәпақа адамның арын сақтайды, сенімді күшейтеді, ризықты берекелі етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «телміріп алған» сөзі жалтақтап сұрау, біреуге қол жаю, кісі есігінде жүру сияқты тәуелді күйді білдіреді. Ал «тер төгіп тапқан» деген тіркес еңбекпен, тынымсыз әрекетпен, маңдай термен табылған ризықты бейнелейді. «Теңге» мұнда тек ақша емес, адамның күнкөрісі, табысы, өмірлік несібесі ретінде алынған. «Жұғымды» сөзі оның жай ғана молдығын емес, берекесін, ішке сіңімді, адал жолмен келген құндылығын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жастарды еңбекке, кәсіпке, өз күшіне сенуге үндейді. Мысалы, бір адам дайын көмекті күтіп жүргеннен гөрі, шеберлік үйреніп, жұмыс істеп табыс тапса, сол ақшаның қадірі де, пайдасы да жоғары болады. Өйткені адал еңбекпен келген табыс адамды жауапты, жинақы, мақсатына берік етеді.
Ter tógip tapqan teńge juǵymdy.