Ағайын туралы 252
Ағайын туралы мақал-мәтелдер туыстықтың қадірін, бірліктің күшін, сыйластық пен татулықты дәріптейді.
252
Мақал-мәтел
69.5K
Қаралым
275
Орташа
Сұрыптау:
Жас - кәрінің көзі,
Кәрі - жастың тезі.
Кәрі - жастың тезі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас пен кәрінің бір-біріне қажет екенін білдіреді. Жас — елдің алдағы үміті, жаңалыққа құ...
Атамыз - Алаш , керегеміз - ағаш.
**Негізгі мағынасы** «Атамыз - Алаш, керегеміз - ағаш» деген мақал қазақ халқының біртұтас ел екенін, түп-тамыры мен ті...
Су сүзілмейді, сүйек үзілмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық не жақындық байланысқа келгенде өте сақ болуды меңзейді. Тура мағынасында су қала...
Бірге туғаннан ірге туған жақсы .
**Негізгі мағынасы** «Бірге туғаннан ірге туған жақсы» деген мақал адамның өмірінде жақындықтың тек қанмен емес, татулы...
Ана жақсылығын ауырсаң білерсің,
Қайын жақсылығын қыдырсаң білерсің.
Қайын жақсылығын қыдырсаң білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жақындарының, әсіресе ана мен қайын жұрттың қадірі белгілі бір жағдайда анық сезі...
Ағайынға қарап мал өсер,
Қарағайға қарап тал өсер.
Қарағайға қарап тал өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал да, тал да өзіне лайық ортада өсіп-өнеді. Астарлы мағынасы — адам...
Түндігі бүтін, түтіні түзу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үйдің берекесін, шаңырақтың амандығын меңзейді. Тура мағынасында түндігі бүтін, түтіні тү...
Жақын таласса, жатқа жем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – бір-біріне жақын адамдар, яғни туыс, ағайын, дос не көрші өзара жанжал...
Күйеу қартайса, жиен болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күйеу жігіттің жас шағындағы салмақты, айбарлы бейнесі уақыт өте келе бәсеңдеп, жасы ұлға...
Құдандалының малы бір,
Айтулы достың жаны бір.
Айтулы достың жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Құдандалы, яғни құда-жекжат болған адамдардың арасы тек таныстық емес, туыстыққа жақын байланыс сан...
Жеті атасын білмеген - мұртуд.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз тегін, ата-бабасының шежіресін білуі керек деген ойды білдіреді. Жеті атасын біл...
Мал қонысын іздейді,
Ер туысын іздейді.
Ер туысын іздейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша мал өзіне жайлы қоныс, шүйгін өріс іздейді. Ал адам, әсіресе ер...
Аздың атасы бір,
Көптің батасы бір.
Көптің батасы бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аз адам болса да, көп адам болса да түпкі бастау, негіз бір екенін аңғ...
Аға өлсе, жеңге мұра,
Ат өлсе, сауыры мұра.
Ат өлсе, сауыры мұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аға қайтыс болса, оның орнын жеңге басқандай, үй ішіндегі жауапкершілік...
Отыз ұлың болса да, орны бөлек,
Қырық қызың болса да, қылығымен.
Қырық қызың болса да, қылығымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың отбасындағы орны әртүрлі, бірақ екеуінің де қадірі ерекше екенін білдіреді....
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Ата-ананың қадірін,
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ағайынның шын қадірі адам басына іс түскенде, өмірдің ауыртпалығын көргенде а...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Жеті атасын білмеген - жетесіз.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адамды халық «жетесіз» деп сынайды. Мұндағы тура мағынасы — өз тегін, ата-баба...
Жаман ағайын
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстың бәрі бірдей жақсы болмайтынын ескертеді. Ағайынның жаманы бар болса, бауырының же...
«Ағайын туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың туыстық қатынасқа, бауырмалдыққа және ел ішіндегі ынтымаққа берген бағасын танытатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар ағайынның арасы ажырамай, қиын шақта сүйеніш, қуанышта серік болуын насихаттайды.
Мұндағы мақал-мәтелдер жақын-жуықпен тату болудың, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетудің мәнін ашады. Туыстықтың тек қан байланысы емес, ортақ жауапкершілік пен адамгершілік өлшемі екенін еске салып, ұрпақты бірлікке, кешірімге, ынсап пен сыйға тәрбиелейді.
Мұндағы мақал-мәтелдер жақын-жуықпен тату болудың, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетудің мәнін ашады. Туыстықтың тек қан байланысы емес, ортақ жауапкершілік пен адамгершілік өлшемі екенін еске салып, ұрпақты бірлікке, кешірімге, ынсап пен сыйға тәрбиелейді.