Мал қонысын іздейді,
Ер туысын іздейді.
«Мал қонысын іздейді, Ер туысын іздейді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша мал өзіне жайлы қоныс, шүйгін өріс іздейді. Ал адам, әсіресе ер азамат, өзіне жақын туысын, елін, сүйеніш болар ағайынын іздейді. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің өз сыңары, өз тірегі болады; малға қоныс қандай қажет болса, адамға да туыстық, сүйеніш, орта сондай қажет. Мақал адамды жалғыз қалмай, туған-туыспен байланысын үзбеуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал қонысы» — тіршілікке қолайлы жер, берекелі мекеннің бейнесі. Ал «ер туысын іздейді» дегені — адамның қанша ер жүрек, қайратты болса да, туыстық ықыласқа, бауырмалдыққа мұқтаж екенін білдіреді. Мал мен ерді қатар қою арқылы халық табиғи қажеттілік пен адамдық қажеттілікті шебер салыстырған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал алыста жүрсе де, ағайынмен хабарласып, араны суытпау керек деген ойда қолданылады. Мысалы, қалада жұмыс істеп жүрген адам мереке күндері ауылдағы туыстарын барып көріп, байланысын сақтаса, осы мақалдың мәні орындалады.
Er týysyn izdeıdi.