Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.5K
Қаралым
247
Орташа
Сұрыптау:
Қаралы көңіл жаралы.
**Негізгі мағынасы** Қаралы көңіл — қайғыға батқан, мұң басқан жанның ішкі хәлі. Жаралы — денесі ауырғандай емес, жүрегі...
Он екі жылда ердің басы салауат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі бір қалыпта тұрмайтынын, уақыт өте келе пенденің тұрмысы, бақ-дәулеті, денс...
Арман ұзақ, ғұмыр қысқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы мен арманының шексіз екенін, ал өмірдің уақыты шектеулі екенін білдіреді. Ад...
Ажалды киік адырға қашар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өлімге немесе ажалға жақындаған киік қауіптен қашып, биік адырға қарай...
Бір Құдайға асы болма,
Жұлдыздарға қарсы болма.
Жұлдыздарға қарсы болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір Құдайдың алдына асығып, өз тағдырын өзім шешем деп менмендікк...
Суыған күл от болмас.
**Негізгі мағынасы** «Суыған күл от болмас» деген мақалдың тура мағынасы — сөніп, суып қалған күлден қайтадан шоқ шығар...
Ақсақ түйенің аузына,
Жел айдаған қаңбақ түсер.
Жел айдаған қаңбақ түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүре алмай қалған ақсақ түйенің аузына жел айдаған қаңбақ келіп түседі....
Өлгенге өкпе жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** «Өлгенге өкпе жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — адам дүниеден өткеннен кейін оған ренжіп, ө...
Жүрек дертін Тәңірі де жаза алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жүректегі қайғы, шер, мұң сияқты рухани дертті ешбір дәрі де, тіпті Құ...
Жол тосқан жолбарысқа қазалы құлан тап болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күтпеген қауіптің, қасіреттің кейде тым күшті қарсыласқа ғана емес, жолы түскен кез келге...
Қаз шөлде жүрсе де, көзі көлде болар.
**Негізгі мағынасы** Қаз шөлде жүрсе де, өзіне ең қолайлы, табиғи ортаны аңсап тұрады. Мақалдың тура мағынасы — құс сусы...
Күн түскен жерге көлеңке де түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күн сәулесі түскен жерде міндетті түрде көлеңке пайда болады. Астарлы...
Дүние екі жалпақ, түбі терең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниенің сырттай кең, шексіз көрінгенімен, оның ішкі сыры терең, күрделі екенін білдіреді...
Бағы бар бардан құр қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы, несібесі, жолы бар адам барынан құр қалмайды, яғни қолындағы мүм...
Өткен бұлттан жаңбыр күтпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өткен іске қайта оралып, одан пайда күтпе дегенді білдіреді. Яғни, біткен нәрседен қайыр...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.