Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.2K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Күн түскен жерге көлеңке де түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күн сәулесі түскен жерде міндетті түрде көлеңке пайда болады. Астарлы...
Ат айында, бие жылында құлындайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бие құлын тапқанымен, ол белгілі бір уақыттың өтуінен кейін ғана жетіле...
Дау қырық жылда бітсе де,
Қыршын біттім дер.
Қыршын біттім дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұзаққа созылған дау-дамайдың адамды титықтатып, рухын да, күшін де сарқып жіберетінін аңғ...
Сабырлының бағына алма бітер,
Сабырсыздың бағына қау бітер.
Сабырсыздың бағына қау бітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сабырлы адамның бағы жемісті, берекелі болады, ал сабырсыз адамның жолы...
Сен дүние, молға сұқтанасың,
Ажал саған сұқтанады.
Ажал саған сұқтанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның дүние-мүлікке, байлыққа, молшылыққа қызығып, көз тігуін ескертеді. Тура мағынасын...
Бір Құдайға асы болма,
Жұлдыздарға қарсы болма.
Жұлдыздарға қарсы болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір Құдайдың алдына асығып, өз тағдырын өзім шешем деп менмендікк...
Бірде бас, бірде тас болып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің бірқалыпты болмайтынын, адам басына кезекпен қуаныш та, қиындық та келетінін білд...
Алла ісінде арман жоқ,
Табылған сөзде жалған жоқ.
Табылған сөзде жалған жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шындыққа, тәубеге және сенімге шақырады. Бірінші жолда Алланың ісінде, яғни Жарату...
Түн кезе берген,
Түбінде шайтанға жолығады.
Түбінде шайтанға жолығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түнде орынсыз кезіп, бейсауат жүре берген адам ақырында қауіпті жағдайғ...
Өлгенге өкпе жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** «Өлгенге өкпе жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — адам дүниеден өткеннен кейін оған ренжіп, ө...
Ажалдан қорықпа, аңнан қорық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен емес, далада кезігетін жабайы аңнан сақтансын деген ескер...
Ісіңе қарама,
Маңдайыңдағы бағыңа қара.
Маңдайыңдағы бағыңа қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісін ғана емес, сол істің нәтижесін беретін бақ-ырысын да ойлауға шақырады. Ту...
Гүл бар жерде тікен бар.
**Негізгі мағынасы** Гүл бар жерде тікен бар деген мақал өмірде әдемі, қызық, пайдалы нәрсенің қасында міндетті түрде қи...
Ажалды киік адырға қашар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өлімге немесе ажалға жақындаған киік қауіптен қашып, биік адырға қарай...
Он екі жылда ердің басы салауат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі бір қалыпта тұрмайтынын, уақыт өте келе пенденің тұрмысы, бақ-дәулеті, денс...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.