Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.5K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Айы жеткен айында,
Күні жеткен күнінде өледі.
Күні жеткен күнінде өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз уақыты, өз мерзімі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында айы мен күні жет...
Жабырқамас көңіл жоқ,
Жанып бітпес көмір жоқ.
Жанып бітпес көмір жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде мұңаймайтын, жабықпайтын жан болмайтынын айтады. Әр адам басынан түрлі қиындық, өк...
Бір ас бір асқа орын береді.
**Негізгі мағынасы** «Бір ас бір асқа орын береді» деген мақалдың тура мағынасы — бір рет ішілген не желінген ас келесі...
Үміт өрге тартады,
Үмітсіздік көрге тартады.
Үмітсіздік көрге тартады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірдегі бағыт-бағдарын үміт айқындайтынын білдіреді. Үміті бар адам қиындыққа мо...
Оттан алып, суға салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір қиындықтан құтылып, енді бір қатерге тап болуын білдіреді. Тура мағынасында б...
Ажалды өле ме, ауру өле ме?
**Негізгі мағынасы** «Ажалды өле ме, ауру өле ме?» деген мақал адам өміріндегі өлімнің бір ғана себептен емес, әртүрлі...
Құдай адастырарында адамның ақылын алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тағдыр мен пенделік әлсіздік жайын меңзейді. Адам кейде өз күшіне, ақылына сеніп, бәрі б...
Бұл дүниенің құсасы о дүниеге кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның бұл дүниеде көрген уайымы, қайғысы, жүрекке түскен мұңы өлгенн...
Құдайдан бала сұрасаң, береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Алладан перзент сұраған адамға бала берілуі мүмкін деген сенім. Астарл...
Тұлпардан жабы озады,
Тұлпар мамада тұрып бұтын созады.
Тұлпар мамада тұрып бұтын созады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, жүйрік тұлпардың өзін әлсіздеу көрінетін жабы аттың да басып оз...
Дүниенің қадірін,
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға бар нәрсенің, қолдағы игіліктің қадірі көбіне ол кетіп, қолдан шыққанда білінетіні...
Сорлының аты сорға жығылар,
Оралып келіп, орға жығылар.
Оралып келіп, орға жығылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа ұшыраған, бағы жанбаған адамның басынан бір қайғы кетсе, екіншісі келіп соғаты...
Сабырлының бағына алма бітер,
Сабырсыздың бағына қау бітер.
Сабырсыздың бағына қау бітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сабырлы адамның бағы жемісті, берекелі болады, ал сабырсыз адамның жолы...
Кейде істің ағы біледі,
Кейде істің бағы біледі.
Кейде істің бағы біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істің нәтижесі тек адамның әрекетіне ғана емес, сәті мен орайына да байланысты...
Жел жебедей жерге тығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты желдің жердегі нәрсені жебедей шаншып, иіп, төмен басып жіберет...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.