Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.3K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Адам қайғысы - заман қайғысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жеке қайғысы көбіне қоғамдағы, заманындағы қиындықтармен байланысты екенін меңзей...
Заманадан қорлық көрсең ,
Зұлымды аға дерсің.
Зұлымды аға дерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам замандасынан, яғни өз дәуіріндегі адамдардан қысым, қорлық көрсе,...
Тау да шөгеді, су да солады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — биік тау да уақыт өте мүжіліп, шөге береді, мөлдір су да тартылып, аза...
Бақыттының қасы өледі,
Бақытсыздың досы өледі.
Бақытсыздың досы өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда «бақытты адамға жамандық та аз тиеді, ал бақытсыз адамға қасірет үсті-ү...
Жүгірген алмайды, бұйырған алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты жүгіріп, асыққан адам әрдайым қалағанын ала бермейді, ал бір нәр...
Өлмеген құл алтын аяқпен су ішер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тірі адам қандай ауыр халде жүрсе де, уақыт өте жағдайы жақсарып, жақсы...
Өмір арты - бала,
Құлдық арты - өлім.
Құлдық арты - өлім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің жалғасы, адам ғұмырының мәні бала арқылы көрінетінін айтады. «Өмір арты – бала» д...
Кемедегі хан болды,
Біз нөкер болдық.
Тағдыр солай болды,
Біз су төгер болдық.
Біз нөкер болдық.
Тағдыр солай болды,
Біз су төгер болдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмір жолы мен тағдырдың билігін меңзейді. Тура мағынасында кеме ішінде біреу ханд...
Адам ғұмыры қамшы сабындай (қысқа).
**Негізгі мағынасы** Адам ғұмырының өте қысқа екенін білдіреді. Қамшы сабы ұзаққа бармайтын, тез тозатын нәрсе болғанды...
Бақ таздың басына,
Пұшықтың мұрнына қонады.
Пұшықтың мұрнына қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда кемшілікке ұқсайтын адамға да, кейде күткен бақ пен сәттілік бұйыратыны...
Ауызашары келіспегеннің сәресі де келіспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің басы дұрыс болмаса, соңы да берекелі болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында ау...
Асыққан жетпес, бұйырған кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның асығыстықпен істеген ісі көбіне нәтижелі болмайтынын білдіреді. Бір нәрсеге жедел...
Қайғы - саңырау.
**Негізгі мағынасы** Қайғы — адамның ішкі жан дүниесін ауыртатын күй. Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ал астарлы мағынас...
Қарашада қаз қайтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күздің соңғы кезеңінде, әсіресе қарашада, қаздың жылы жаққа қайтатынын білдіреді. Тура ма...
Құл құтылар құрықтан,
Күң құтылар сырықтан.
Күң құтылар сырықтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды ұстауға арналған құрық пен сырықтан құл мен күңнің құтылуы. Аста...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.