Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.2K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Ауру - өлімнің түрткісі.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамды әлсіретіп, өмірдің қадірін ерте сезіндіреді. Тура мағынасында — сырқат денсаулықты бұза...
Су бір аққан жерінен мың ағар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су бір арнамен ақса да, кейін сол жерден қайта-қайта ағып, ізін жалғас...
Заманадан қорлық көрсең ,
Зұлымды аға дерсің.
Зұлымды аға дерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам замандасынан, яғни өз дәуіріндегі адамдардан қысым, қорлық көрсе,...
Тумақ - парыз, өлмек - міндет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының өмірге келуі де, өмірден өтуі де заңды құбылыс екенін айтады. Тумақ — әр п...
Әзірейіл барда жаным бар деме,
Әуеде бұлт барда малым бар деме.
Әуеде бұлт барда малым бар деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды астамшылықтан, орынсыз сенімнен сақтандырады. «Жаным бар» деп, өмірім ұзақ, аман-с...
Тірі адамның ісі - үміт.
**Негізгі мағынасы** Тірі адам әрекетсіз отырмайды, ол әрдайым бір нәтижені күтеді, алға ұмтылады, жоспар құрады. Бұл м...
Тумақ хақ, өлмек хақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам да, тірі жан да дүниеге келеді, уақыт келгенде өмірден өтеді деге...
Қанша берік дегенмен,
Тәуекел де қажиды.
Тәуекел де қажиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша мықты, берік нәрсе болса да, ұзаққа созылған ауыртпалыққа төтеп б...
Заманақыр болғанда,
Пір мүриттерін іздейді.
Пір мүриттерін іздейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниенің берекесі кетіп, тәртіп бұзылған шақта бұрын іздеп, сыйлайтын адамдарыңның өзі ке...
Егіз бота не баққа, не даққа туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егіз туған бота сирек әрі өзгеше құбылыс, сондықтан ол бірде жақсы ныш...
Жүгірген алмайды, бұйырған алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты жүгіріп, асыққан адам әрдайым қалағанын ала бермейді, ал бір нәр...
Жылағанмен өлген кісі тірілмейді.
**Негізгі мағынасы** Жылап-еңіреу, қатты қайғыру адамды алдағы қайғыдан құтқармайды, болған істі кері қайтара алмайды. Б...
Тоғыз қатынның толғағы бір келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз әйелдің толғағы бір уақытта келсе, бәрі бір мезетте босануға жақ...
Үміт соңы - ажал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қанша үміттенсе де, өмірдің соңғы шегі өліммен аяқталады деген ой...
Бір қайғыны ойласаң,
Жүз қайғыны қозғайды.
Жүз қайғыны қозғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана қайғыны есіңе алып, соны көп ойласаң, оның соңынан тағы басқа...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.