Асыққан жетпес, бұйырған кетпес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның асығыстықпен істеген ісі көбіне нәтижелі болмайтынын білдіреді. Бір нәрсеге жедел жетуге ұмтылғанмен, бәрібір оның уақыты мен реті келмесе, ойлағаның орындалмауы мүмкін. Ал «бұйырған кетпес» дегені — адамның маңдайына жазылған несібе, сәті түскен мүмкіндік өз орнын табады, одан айырылып қалмайды деген сенім. Яғни, сабыр сақтап, бар нәрсенің өз мезгілін күту керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асыққан» сөзі — сабырсыз, ойланбай әрекет ететін адамды білдіреді. «Жетпес» — оның мақсатына қол жеткізе алмауын көрсетеді. Ал «бұйырған» сөзі өмірдегі несібе, тағдыр, үлес мағынасын береді. «Кетпес» — орынды, өзіне тиесілі нәрсенің жоғалмайтынын аңғартады. Бұл тіркестер адамды тағдырға сеніп қана отыруға емес, сабырмен, дұрыс қадаммен әрекет етуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыста, оқуда, тіпті интернеттегі мүмкіндікке де сай келеді. Мысалы, адам бір вакансияға асығып, құжатты толық тексермей жіберсе, қателік кетіп, жұмысқа өтпей қалуы мүмкін. Ал дайындалып, сабырмен әрекет етсе, өзіне лайық орын бұйырады. Сондықтан бұл мақал: «асықпа, бірақ әрекеттен қалма» деген өмірлік кеңес береді.