Жау, дұшпан туралы 79
Жау мен дұшпан туралы мақал-мәтелдер сақтық, бірлік және сабыр арқылы қауіптен қорғануды үйретеді.
79
Мақал-мәтел
21.1K
Қаралым
266
Орташа
Сұрыптау:
Қашқан жауға қатын ер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаудан қашып бара жатқан адамға әйел де ер болып көрінеді, яғни қорқақ...
Қашпаған жаудың күші бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қашып кетпеген, әлі бетпе-бет тұрған жаудың әлі де қуаты, қауқары бар д...
Тәуекел ел сақтар.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел ету — батыл қадам жасау, қорықпай әрекетке көшу деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы: елді...
Жаудың үлкені - елдің жауы,
Даудың үлкені - жердің дауы.
Даудың үлкені - жердің дауы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жау ішіндегі ең қауіптісі — жеке адамға емес, бүкіл елге төнетін жау; д...
Мыстан - сиқыршы дұшпан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жау мен қастықтың анық та жасырын түрі болатынын ескертеді. Тура мағынада «мыстан», «сиқы...
Жауға қырыңды берсең де, сырыңды берме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы әлсіздігі мен ішкі құпиясын ажырата білуге үйретеді. Тура мағынасында, жау...
Алысқан жауға арқаңды көрсетпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаумен бетпе-бет келгенде именіп, әлсіздік танытпа, кері шегінбе, қарсы тұра біл дегенді...
Жау сырыңды алса, қырыңды алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жау сенің сырыңды, яғни әлсіз тұсыңды, ішкі жоспарыңды немесе құпияңды...
Мұзға сүйенбе, жауға сыйынба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әлсіз, тұрақсыз нәрсеге арқа сүйемеуге шақырады. Мұз қалай тез еріп, сенімсіз болс...
Көшсең, апаттан құтыласың,
Қашсаң, жаудан құтыласың.
Қашсаң, жаудан құтыласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қауіп төнген жерде амалсыз да болса дұрыс шешім қабылдап, өз өмірін сақтай білуді...
Жауды көрсең баспалат,
Құтылғанша асықсын.
Құтылғанша асықсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жау кездескенде бейқам отырма, бірден сақтанып, тез қимылда дегенді білдіреді. Тура мағын...
Есік алдынан жел келгенше,
Үй сыртынан жау келсін.
Үй сыртынан жау келсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жел есік алдынан соққаннан гөрі, жау үйдің сыртына келсін деген сөз. Ас...
Жаумен сынасып ұрыспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаумен сөзге келіп, тартысып, күш сынасуға болмайды. Астарлы мағынасы...
Жауға қолдың күшін жұмса, найзаның ұшын қада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елге қауіп төнгенде жауға қарсы әлсіздік көрсетпей, батыл қимылдауды меңзейді. Тура мағын...
Жалынсаң, жау басынар,
Басынар да, басыңа шығар.
Басынар да, басыңа шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз қадірін түсіріп, орынсыз жалынса, қарсылас не пиғылы жаман адам оны әлсіз деп сан...
Ең көп оқылған
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Үйреніскен жау атыспаққа жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрын бір-біріне үйреніп қалған жаулар соғысқа, қақтығысқа да шебер бо...
Жау жоқ деме, жар астында,
Бөрі жоқ деме, бөрік астында.
Бөрі жоқ деме, бөрік астында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әрдайым сақ болуға, аңғалдыққа салынбауға шақырады. Тура мағынасы: жау да, қасқыр...
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, яғни жақын туыс пен ел-жұрттың арасына алауыздық түскенде, береке қашатынын ай...
«Жау, дұшпан туралы» мақал-мәтелдер — елдің сыртқы қауіпке, ішкі алауыздыққа және қастық пиғылға қатысты өмірлік тәжірибесін жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санатта сақ болу, дұшпанның айласын аңдау, артық даңғойлықтан қашу, қиын сәтте берік болу сияқты ойлар айтылады.
Мұндай мақалдар адамды бірлікке, ұйымшылдыққа, ақылмен әрекет етуге үндейді. Жауға алдырмас күш — татулық, тәртіп және әділ шешім екенін еске салып, ерлік пен парасатты қатар қояды. Сонымен бірге, дұшпандықты өршітпей, сабыр сақтап, қауіпті бағамдап, бейбіт жолды ұмытпауға тәрбиелейді.
Мұндай мақалдар адамды бірлікке, ұйымшылдыққа, ақылмен әрекет етуге үндейді. Жауға алдырмас күш — татулық, тәртіп және әділ шешім екенін еске салып, ерлік пен парасатты қатар қояды. Сонымен бірге, дұшпандықты өршітпей, сабыр сақтап, қауіпті бағамдап, бейбіт жолды ұмытпауға тәрбиелейді.