Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
629.7K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы топта танылады,
Мырза жоқта танылады.
Мырза жоқта танылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен ортаның байланысын көрсетеді. Бірінші жолда жақсы адам өз ортасында, жақсы адамд...
Ит құтырса, иесін қабар,
Торғай құтырса, бүркітке шабар.
Торғай құтырса, бүркітке шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит тым долданып, ашуланса, өз иесіне де шабуы мүмкін; торғай әлсіз болс...
Жақсыға жармас, жаманмен арбас.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адамға жақында, одан үйрен, өнеге ал деген ой бар. Ал жаман мінезді кісімен босқа сөз таласты...
Ұрлықтың соңы қоңыраулы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлық істеген адамның ісі түптің-түбінде әшкереленетінін, жақсылыққа апармайтынын білдіре...
Әділдікке жан құрбан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әділдік үшін адам өз жанын да қиюға дайын деген ойды білдіреді. Астарл...
Жаман сай тасыса, өткел бермес,
Жаман байыса, сусын бермес.
Жаман байыса, сусын бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сай тасып кетсе, су жолды бөгеп, өтуге кедергі болады; ал жаман адам ба...
Ақ сәлделі қожадан
Ақ жаулықты қатын артық.
Ақ жаулықты қатын артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы діндарлық пен көрініп тұрған абыройдың өзінен гөрі, ақылға қонымды, мейірімді, өмі...
Кері кеткеннің сақалы кеңірдегіне бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында мүмкін емес құбылысты айтып, астарында кері кеткен, яғни азған, тәртіпте...
Жаманға мал бітсе,
Жақынын танымас.
Жақынын танымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны нашар, пейілі тар адамға мал-мүлік, байлық бітсе, ол өзіне жақын а...
Пәлелі жерге бармағыңды тықпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз іске араласпауға, өзіне қауіп төндіретін жерден аулақ жүруге шақырады. Тур...
Аз асын аяған көп астан құр қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана асын, яғни қолындағы тамағын аяп, үнемдеп жеген адам кейін көп...
Екі әйелдің басы қосылса,
Үшінші әйелдің соры.
Үшінші әйелдің соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі әйел бір жерге жиналса, артынан үшінші әйелге ауыр сөз, өсек не қы...
Жақсы да Құдайға керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адам да, оның жасаған игі ісі де Құдай алдында қадірлі деген ойды...
Есердің мақтағанынан
Естінің даттағаны артық.
Естінің даттағаны артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылы кем, ойсыз адамның мақтаған сөзіне сенуден гөрі, парасатты, байса...
Өңештен өткен өзіңдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тамақ өңештен өтіп, қарынға түскен соң ол адамға сіңеді, яғни өзінікі...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.