Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
404.4K
Қаралым
183
Орташа
Сұрыптау:
Жомарттың бергенін көріп,
Сараңның іші күйеді.
Сараңның іші күйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жомарт адамның қолы ашық, ниеті кең болатынын, ал сараң адамның өзгеге бергенді көрсе ішт...
Ұры қосыларда ауыз жаласады,
Айырыларда итше таласады.
Айырыларда итше таласады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі адамның немесе екі топтың басы қосылғанда бір-біріне жылы сөйлеп, келісіп отырғандай...
Түкіргеннің де түбі бар.
**Негізгі мағынасы** Түкіргеннің де түбі бар деген мақал әр істің, әр әрекеттің салдары болатынын білдіреді. Тура мағына...
Жомарт жоқтығын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Жомарт адам қолындағысын қимағанмен, оны біреуге көрсетіп, дабыра қылмайды. Тіпті жағдайы шамалы бо...
Жақсыға бәс жетпес.
**Негізгі мағынасы** «Жақсыға бәс жетпес» деген мақалдың тура мағынасы — жақсы, ізгі, мінезі көркем, сөзі мен ісі үйлес...
Күншіл адам күні бойы ренжиді.
**Негізгі мағынасы** Күншіл адам өзгенің жетістігін, бақыты мен абыройын көре алмай, ішінен күйіп, көңіліне кірбің түсір...
Жайылымын тапса, мал семіреді,
Қайырымын тапса, жан семіреді.
Қайырымын тапса, жан семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малға жақсы жайылым, құнарлы өріс табылса, ол тойынып, күйі жақсы болы...
Ұрыға құрық берген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сенімсіз, жаман ниетті адамға қолдау көрсетсең, ол сол мүмкіндікті өз пайдасына бұрып жіб...
Аз асын аяған көп астан құр қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана асын, яғни қолындағы тамағын аяп, үнемдеп жеген адам кейін көп...
Екі жақсы қосылса,
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі жақсы адам біріксе, араларында сыйластық пен түсіністік мықты болып, ұсақ кикілжіңге...
Сый сатулы , қаза қарулы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сый-құрметі мен қадірі қолдан жасалмайтынын, ол шынайы мінез бен істің нәтижесінд...
Көнектей басқа шүмектей тілің жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің орынсыз, шектен тыс, ащы айтылғанын сынайды. Тура мағынада адамның басы үлкен бір...
Сараң байлығына жүкші ғана.
**Негізгі мағынасы** «Сараң байлығына жүкші ғана» деген мақалдың тура мағынасы: сараң адам өз байлығын өзі пайдалана ал...
Әділін айтып, ағына тоқтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықты жасырмай, әділ сөзге тоқтауды білдіреді. Адам бір іске баға бергенде, өз пайдасы...
Бүгінгі ашуыңды ертеңге қалдыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ашуға ермеуге, көңіл күйге беріліп асығыс шешім қабылдамауға шақырады. Тура мағына...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.