Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
630.1K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Аққа құлып жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Аққа құлып жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, таза нәрсені ешқандай құлыппен жауып ұстай алм...
Оспадар орға жығар.
**Негізгі мағынасы** Оспадарлық — әдепсіздік, дөрекілік, орынсыз қылық. Бұл мақал адам сыпайылықтан айырылса, өзіне де,...
Екі мылжың кездессе, әңгіме ұзарады,
Екі тентек кездессе, шеке қызарады.
Екі тентек кездессе, шеке қызарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен араласуынан қандай нәтиже шығатынын көрсетеді. Егер екі мылжың, яғ...
Жаманмен егес, жақсымен кеңес.
**Негізгі мағынасы** «Жаманмен егес, жақсымен кеңес» деген мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұ...
Асқа талау түссе,
Иттің құдайы береді.
Иттің құдайы береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — асқа бір бөгде нәрсе түсіп, былғанса, оны итке тастайды деген ой. Аста...
Өтірік түбі - шын, бақсы түбі - жын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өтірік айтқанның соңы бір күні шындыққа тіреледі, ал бақсы-балгерлік,...
Дос адамның белгісі қарлығаштай
Қас адамның белгісі қара тастай.
Қас адамның белгісі қара тастай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін екі түрлі бейнемен салыстырады. Дос адам қарлығаштай — жеңіл, жылы, жанға жа...
Ауру өсиеті ізгілік болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауырған адамның, әсіресе өмірдің қадірін терең сезінген кісінің айтқан ақылы мен ескертпе...
Ішек, қарын ет болмайды,
Өсекшіде бет болмайды.
Өсекшіде бет болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ішек пен қарыннан ет шықпайды, яғни олардың табиғаты ет болуға келмейді...
Жақсыны халық мақтар,
Жаманды халық даттар.
Жаманды халық даттар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамды ел мақтап, қадірлейді, ал жаман адамды жұрт даттап, сөкед...
Тапқан біреуін сояды,
Таппаған екеуін сояды.
Таппаған екеуін сояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің қолы малға жетсе, бір мал сойып қана той жасайды, ал мал таппа...
Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар.
**Негізгі мағынасы** Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар деген мақал адамды асығыс қорытынды жасамауға, сыртқы көрініске...
Үлкен жау - өңеш.
**Негізгі мағынасы** Үлкен жау — өңеш деген мақал адамның ең қауіпті дұшпаны сырттан емес, өз ішіндегі ашкөздік, тойымсы...
Кедейді «бәрекелді» жұтатады.
**Негізгі мағынасы** «Кедейді «бәрекелді» жұтатады» деген мақал сырттай қарағанда мақтау сөздің көптігі адамды байытаты...
Әйел жомарттық қылғанда,
Еркектің сараңдық қылғаны - өлім.
Еркектің сараңдық қылғаны - өлім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің жомарттығы мен кең пейілін жоғары бағалап, ер адамның сараңдығын қатты сынайды. Т...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.