Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
404.5K
Қаралым
183
Орташа
Сұрыптау:
Бір дауда екі күнә жоқ,
Бір істе екі жаза жоқ.
Бір істе екі жаза жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің салдары мен жауапкершілігі бір екенін білдіреді. Бір дауда адам бір қателікке екі р...
Бермегенді беріп ұялт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу саған ештеңе бермесе де, өзің оған сый-құрмет көрсетіп, қолыңнан...
Бал тамған өтіріктен Қан тамған шындық артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындықтың қадірі өтіріктен әлдеқайда биік екенін білдіреді. Тура мағынасында «бал тамған...
Азу тісі қаладай:
жабуы жамшыдай,
құйрығы қамшыдай,
бура сойған не сұмдық!
жабуы жамшыдай,
құйрығы қамшыдай,
бура сойған не сұмдық!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай алып, айбарлы көрінгенмен, іші қауіпті, мінезі қатерлі адамды не құбылысты әшкере...
Киген тоның ескірер,
Кидіргенің ескірмес.
Кидіргенің ескірмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: киім, тон уақыт өте тозады, ескіреді. Ал астарлы мағынасы: адамға жақсы...
Көсеумен түрткеннің кегі бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қиянат жасасаң, оның өкпесі де, іштегі назасы да оңай ұмытылмайтынын білдіреді. Т...
Хан сырын білгеннің қаны төгіледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның, яғни билігі күшті адамның құпиясын білген кісіге қауіп төнуі м...
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған ешкі артық.
Адалдан алған ешкі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен алынған үлкен түйеден гөрі, адал жолмен алған кішкентай ешк...
Кешірерсің, кешерсің,
Жетілерсің, жетерсің.
Жетілерсің, жетерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен ауыр сөзді, ренішті немесе өкпені бірден көтеріп кетпей, уақыт өте...
Өтірікші өлген кісіні куә етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтірікке үйренген адамның шындықты бұрмалауға дейін баратынын білдіреді. Тура мағынасында...
Тамақ тамұққа түсіреді.
**Негізгі мағынасы** «Тамақ тамұққа түсіреді» деген мақал адамды нәпсінің жетегіне ерсе, қиындыққа, күнәға, тіпті масқа...
Түстік жерге өтірік айтсаң,
Кешке ізіңмен барады.
Кешке ізіңмен барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің ұзақ жасырынбайтынын, айтқан жалған сөзіңнің ақыры өзіңе қайта тиетінін білдір...
Жаман сай тасыса, өткел бермес,
Жаман байыса, сусын бермес.
Жаман байыса, сусын бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сай тасып кетсе, су жолды бөгеп, өтуге кедергі болады; ал жаман адам ба...
Есердің мақтағанынан
Естінің даттағаны артық.
Естінің даттағаны артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылы кем, ойсыз адамның мақтаған сөзіне сенуден гөрі, парасатты, байса...
Қорыққан ит үш күн үреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан ит қауіп сезгенде көп үреді, бірақ оның әрекеті ұзаққа созылма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.