Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
630.3K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Ақырғы бай түбі аштан өледі.
**Негізгі мағынасы** Ақшасы мен малы көп адам әрдайым бақытты деген сөз емес. Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулеті мол,...
Ақ ақталар, қара байланар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ нәрсе ағарып, тазарады, ал қара нәрсе байланады, яғни дақ, қараю, к...
Ит аузына түскен соқта жаншылмай қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің аузына түскен соқта, яғни бір нәрсе тістеліп, ауызға түскенде, мі...
Кірекейді өлтірме,
Қонжығы қор болмасын.
Қонжығы қор болмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кірекейді өлтірмеу, өйткені оның қонжығы жетім қалып, қор болады. Аста...
Жақсы керісіп отырып келіседі,
Жаман келісіп отырып керіседі.
Жаман келісіп отырып керіседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен қарым-қатынас мәдениетін салыстырады. Жақсы адам пікір қайшылығы бо...
Балта шапқанша бөрене жол табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балта ағашты шапқанда, бөрене өзінен-өзі «жол табады» дегендей, кедергі...
Сиырдың майы жанға рахат,
Зығырдың майы тәнге рахат.
Зығырдың майы тәнге рахат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиыр майы асқа қосылса, дәм беріп, адамға жағымды болады; ал зығыр май...
Өтіріктің шиесін шындың шешеді.
**Негізгі мағынасы** Өтірік қанша әдемі айтылғанмен, оның түбі бір ашылады. Мақалдың тура мағынасы — шиені, яғни түйінді...
Сенімен қосыла жамандасқан
Сені сыртыңнан да жамандайды.
Сені сыртыңнан да жамандайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасыңдағы адам сенімен бірге біреуді жамандап, ғайбат айтса, ол сенің а...
Жыланға түк біткен сайын қалтырауық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жыланның үстіне түк өскен сайын ол одан бетер қалтырай береді. Астарлы...
Көңіл қонақасы емес.
**Негізгі мағынасы** «Көңіл қонақасы емес» деген мақал адамның ішкі сезімі мен көңіл күйі сырттағы сый-сияпатпен, тамақ...
Тойған кекіреді, тоңған секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның күйі мінез-құлқына тікелей әсер ететінін аңғартады. Тоқ, жайлы, қамы жоқ адам көб...
Қашқаннан тосқан жаман.
**Негізгі мағынасы** «Қашқаннан тосқан жаман» деген мақалдың тура мағынасы — қашып бара жатқан адамды тосып, жолын бөге...
Құдай бір ұрғанды қос қолдап ұрады .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Айтпағы: бір адамға не бір іске Жаратқанның қаһ...
Қанжар қынында қалғиды.
**Негізгі мағынасы** Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.