Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
404.7K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Байдың қатыны өлсе, төсегі жаңғырар,
Кедейдің қатыны өлсе, басы қаңғырар.
Кедейдің қатыны өлсе, басы қаңғырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен кедейдің тұрмыс айырмасын ащы шындықпен көрсетеді. Тура мағынасында, дәулетті ада...
Суды құм бөгейді,
Дауды қыз бөгейді.
Дауды қыз бөгейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: судың жолын құм бөгей алады, ал даудың алдын алуға немесе басылуына қыз...
Жетімнің тапқанын ит жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетімнің маңдай терімен, тынымсыз еңбегімен тапқан дүниесі де берік қорғалмай, жеңіл-желп...
Қанаттыға қақтырма,
Тұмсықтыға шоқытпа.
Тұмсықтыға шоқытпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әлсізге зәбір көрсетпе, қорғансызды жәбірлеме дегенді білдіреді. Тура мағынасында құстың...
От ішінде мақтаны сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың ішінде мақта сияқты тез тұтанатын, нәзік затты сақтау мүмкін еме...
Жалқауға күнде той.
**Негізгі мағынасы** «Жалқауға күнде той» деген мақал жалқау адам еңбек етпей-ақ өмірдің қызығын көргісі келетінін әжуа...
Шөпте селеу жаман,
Адамда тілеу жаман.
Адамда тілеу жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: шөптің арасындағы селеу атымен белгілі арамшөп егінге де, жайылымға да...
Науды аяма, дауды ая.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк артып, шаруа істеуге жарайтын нәрсені, яғни нау сияқты қажет құрал...
Сараң санға қосылмайды.
**Негізгі мағынасы** Сараң адам есепке де, көптің ортасына да сыймайды деген сөз. Мұнда тура мағынада «санға қосылмайды»...
Жұдырық жең ішінде түйілер.
**Негізгі мағынасы** «Жұдырық жең ішінде түйілер» деген мақал адамның ішкі дайындықты, сақтықты және күшті алдын ала жин...
Тойған кекіреді, тоңған секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның күйі мінез-құлқына тікелей әсер ететінін аңғартады. Тоқ, жайлы, қамы жоқ адам көб...
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт мола...
Бұзау ұрлаған өгізді де ұрлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұсақ бұзауды ұрлап жүрген адам ақыры ірі өгізге де қол сұғуы мүмкін. Ас...
Әйел ашуланса жеңіледі,
Еркелесе жеңеді.
Еркелесе жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның мінезі мен қарым-қатынастағы жұмсақтығын, сыпайылығы мен әдептілігінің күш е...
Көңілі жаманнан көзсіз бала туады.
**Негізгі мағынасы** Көңілі жаман, ниеті бұзылған адамның тәрбиесінен, сөзінен не ісінен пайда аз, кесір көп болады деге...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.