Сенімен қосыла жамандасқан
Сені сыртыңнан да жамандайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қасыңдағы адам сенімен бірге біреуді жамандап, ғайбат айтса, ол сенің арқаңда да дәл солай өсек айтуы мүмкін деген ескерту. Астарлы мағынасы: біреуді сыртынан жамандауға әдеттенген адамға сеніп болмайды, өйткені ондай кісінің мінезі тұрақсыз, сөзіне берік емес. Бүгін біреуді, ертең сені де қаралауы мүмкін. Мақал адамды сөзге сақ, мінезге сын көзбен қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «қосыла жамандасу» — біреудің теріс әрекетіне еріп кету, ортақ өсекке араласу дегенді білдіреді. «Сыртыңнан да жамандау» — бетіңе басқа, артыңнан басқа сөйлеу, екіжүзділік. Мақалдағы негізгі образ — аузына ие болмайтын, біреуді қаралап жүріп, кейін өзі де сондай сөзге қалатын адам. Бұл образ арқылы халық адал сөздің құнын, өсек пен ғайбаттың зиянын көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не достар ортасында біреуді дәлелсіз сынап, сырттай әңгіме қылғанда өте орынды айтылады. Мысалы, бір топ адам әріптесін сыртынан жамандап жүрсе, ертең солардың бірі туралы да қауесет тарауы мүмкін. Сондықтан бұл мақал адамды әділ болуға, біреудің артынан сөз айтпауға тәрбиелейді.
Seni syrtyńnan da jamandaıdy.