Балта шапқанша бөрене жол табады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: балта ағашты шапқанда, бөрене өзінен-өзі «жол табады» дегендей, кедергіге ұшыраған нәрсе амалын тауып, шығып кетеді. Астарлы мағынасы: адамды не істі біржола тоқтату оңай емес, қысым көрген жан немесе қиын жағдайдағы адам тірі қалудың, құтылудың, амал жасаудың жолын табады. Яғни өмірде тек күшпен жеңу әрдайым нәтиже бермейді, кейде айла, сабыр, төзім мен икемділік қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «балта» — күш, қатаң әрекет, қысымның бейнесі. «Бөрене» — ауыр, қозғалмайтын нәрсе сияқты көрінгенімен, оған да ықпал етіп, бағыт беретін жағдайды білдіреді. Бөрененің «жол табуы» — табиғаттағы заттың өз салмағы мен қалпына сай қозғалып кетуі секілді, адамның да тығырықтан шығатын жол іздеуі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қиындыққа мойымауға, амалын табуға үндейді. Мысалы, жұмысынан қысқартылған адам бірден күйзеліп қалмай, жаңа кәсіп үйреніп, басқа бағытта табыс таба алады. Сонда дағдарыс оның жолын жауып тастамай, керісінше жаңа мүмкіндік ашады.