Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.4K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Жаман жолдастан мықты таяқ артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман, сенімсіз, кесірлі жолдастың адамға тигізер зияны зор екенін айтады. Тура мағынасын...
Ұрынарға қара таппайды,
Емдетерге жара таппайды.
Емдетерге жара таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам неге мұңын шағып, дауласып жүргенін бейнелі түрде айтады. Тура мағынасында — ұрынаты...
Мақтаншақтың өтірік айтқызады,
Өтірік көңіл қайтқызады.
Өтірік көңіл қайтқызады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мақтаншақтық пен жалған сөйлегеннің зиянын ескертеді. Мақтанған адам өз беделін к...
Қызығын көрмеген малдан не пайда,
Сыйласып жүрмеген жаннан не пайда?
Сыйласып жүрмеген жаннан не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қызығын, берекесін көрмеген малдың пайдасы жоқ деген сөз. Астарлы мағы...
Бақырауық болса да,
Түйенің нары жақсы.
Түйенің нары жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақырап, даурығып көрінгенімен, түйенің жүйрік те, күшті де, жүк көтере...
Ауру шықпаған жаннан дәмелі,
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласының өмірден үміт күтетінін, бірақ ол үміттің негізсіз болмауы керегін айтады....
Жоқтау айтқанға тоқтау айт,
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қайғы үстінде тұрған жанға жөнсіз сөз айтпай, көңілін жараламай, сабырлы түрде демеу...
Сыр - шымылдық, шындық - айна.
**Негізгі мағынасы** «Сыр - шымылдық, шындық - айна» деген мақал адамның ішкі құпиясы мен ақиқат болмысы қатар айтылаты...
Екі тентек елге сыймас.
**Негізгі мағынасы** «Екі тентек елге сыймас» деген мақалдың тура мағынасы — мінезі бұзылған, қиқар, жөнге көнбейтін ек...
Адал ниет аздырмайды,
Арамдық бойды жаздырмайды.
Арамдық бойды жаздырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды тура жолдан тайдырмайтын күш — адал ниет екенін айтады. Егер ойың да, ісің де таза...
Көшпей, қонбай қараша қатынын жоғалтты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонуға дағдыланған ел тұрмысында қыстау мен қоныс ауыстырмай, қа...
Жамандықты ұмыт,
Жақсылыққа ұмтыл.
Жақсылыққа ұмтыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өткендегі жамандықты жүректе сақтап, кек қуып жүрудің қажеті жоқ екенін үйретеді....
Жаманға ас берсең,
Үйіңнен шықпайды.
Өліге ас берсең,
Түсіңнен шықпайды.
Үйіңнен шықпайды.
Өліге ас берсең,
Түсіңнен шықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің, ниетінің қандай екенін танып-білудің маңызды екенін аңғартады. Жаман адам...
Пейілі жаман кісіден күседі,
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Өз асын өзі жасырып ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі ниеті мен пейілінің қандай екенін танытады. Пейілі жаман, сараң не күншіл кі...
Жыланның сырты жылтыр, іші у.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі болмысы екі түрлі болуы мүмкін екенін ескертеді. Тура ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.