Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.4K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Әділетті үйрену де бар,
Әділеттен жирену де бар.
Әділеттен жирену де бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділеттің адам өміріндегі орнын көрсетеді. Бір жағынан, адам әділдікті танып, оны үйрені...
Ауыз - дарбаза , сөз - самал ,
Құдай ұрғанда не амал?
Құдай ұрғанда не амал?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам аузы арқылы айтылған сөздің үлкен күшке ие екенін білдіреді. Тура мағынасында ауыз —...
Жамандық көрген жеріңнен,
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсылық көрген, қадірін білген жерден қашпау керегін айтады. Тура мағынасында, бі...
Қойға қасқыр шапса, ит семірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қойға қасқыр шапқан кезде, итке күресіп, күзетіп, олжаға кенелетін мүмк...
Жақсыны жолдасынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды оның өз сөзімен ғана емес, айналасындағы жолдасы арқылы да тануға болатынын айтад...
Күн жауғанда қойнында,
Күн ашықта мойнында.
Күн ашықта мойнында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі екіжүзділікті, пайдакүнемдікті әшкерелейді. Тура мағынасы бойынша, күн б...
Бір күндік ұрыстың,
Қырық күндік кесірі бар.
Қырық күндік кесірі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аз ғана уақытқа созылған ұрыс-керістің де салдары ұзаққа созылатынын айтады. Тура мағынас...
Тірі адамның наласынан
Аруақтың наласы жаман .
Аруақтың наласы жаман .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тірі адамның қарғысы мен наласының өте ауыр, қауіпті екенін білдіреді. Адамның көзі тірі...
Жақсы қатын жүн қарыз алады
Жаман қатын су қарыз алады.
Жаман қатын су қарыз алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің ұқыптылығы мен ұқыпсыздығын салыстырады. Тура мағынасында, жақсы...
Ала жібін алмасам,
Даудың менде несі бар?
Ел шетіне қонбасам,
Жаудың менде несі бар?
Даудың менде несі бар?
Ел шетіне қонбасам,
Жаудың менде несі бар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адалдық пен жауапкершілікті жоғары қояды. «Ала жібін алмасам» дегені — біреудің ақысын же...
Жаяуға таяу жер де алыс.
**Негізгі мағынасы** Жаяу жүрген адамға аз қашықтықтың өзі ұзақ көрінеді. Бұл мақал тура мағынасында аяқпен жүрген кісіг...
Біреуге бата, біреуге қате тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір оқиға, бір әрекет немесе бір сөз әр адамға әртүрлі әсер етеді: бір...
Тыйылмаған ауызда пәле бар.
**Негізгі мағынасы** Тыйылмаған ауызда пәле бар деген мақал адам көп сөйлеп, ойланбай тіл қатса, өзіне де, өзгеге де кес...
Көп асқанға бір апат,
Кесірліге бір кірапат.
Кесірліге бір кірапат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шектен шыққан нәрсенің соңы жақсылыққа апармайтынын ескертеді. «Көп асқанға» дегені — өзі...
Атымды ата да, сыбағамды итке сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің атын атап, соған тиесілі сыбағаны итке беру. Астарлы мағынасы:...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.