Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.2K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Пәленің басы бурылдан.
**Негізгі мағынасы** «Пәленің басы бурылдан» деген мақал бір қиындықтың, кесапаттың, қырсық істің басы әлсіз көрінетін,...
Тіріде сыйласпаған өлгенде жыласпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тірі кезінде бір-бірін қадірлеп, сыйластық көрсетпесе, өлген соң...
Табы бірдің ары бір,
Адал достың жаны бір.
Адал достың жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шын, адал достықтың қадірін айтады. «Табы бірдің» дегені — ойы, тілегі, мақсаты бір адамд...
Асағысы келген,
Ұрттағанды ынсап етпейді.
Ұрттағанды ынсап етпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашкөздігін, тойымсыз мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында, аз ғана нәрсе ұрттаға...
Жыланға түк біткен сайын қалтырауық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жыланның үстіне түк өскен сайын ол одан бетер қалтырай береді. Астарлы...
Оқтаулы мылтық бір күн тұрса, өзі атылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: оқтаулы, яғни оқ-дәрісі салынған мылтық ұзақ жатпай, бір кезде өзінен-ө...
Тауықты тойындыра алмайсың,
Қызды киіндіре алмайсың.
Қызды киіндіре алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің көңілін толық табу, әсіресе қанағатсыз не талғампаз адамға дәл ұнау оңай еместіг...
Аш пәледен қаш пәле.
**Негізгі мағынасы** «Аш пәледен қаш пәле» деген мақал тура мағынасында — аш адамда сабыр азайып, кез келген қиындыққа,...
Жауға жаның ашымасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жау, дұшпанға аяушылық танытпа, өзіңді де, елді де қорғай біл деген ойды білдіреді. Тура...
Қауіп қайдан болса, қатер содан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қауіп-қатерді қай жерден сезсе, дәл сол жақтан сақтану керегін ескертеді. Яғни қай...
Бай - жарлының бақташысы.
**Негізгі мағынасы** Бай мен жарлының ара-қатынасын көрсететін бұл мақалдың тура мағынасы — дәулетті адам кедейдің қамын...
Доссыз адам тамырсыз терек.
**Негізгі мағынасы** «Доссыз адам тамырсыз терек» деген мақал адамның досы болмаса, тірегі де, сүйеніші де әлсіз болаты...
Еркек көп жер отынға жарымайды,
Әйел көп жер суға жарымайды.
Әйел көп жер суға жарымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі істің бір адамға ғана емес, ортақ тәртіп пен үлеске сүйенетінін аңғартады. Ту...
Ақымақ жауынды күні суға түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам жауын жауған күні өзенге не суға түссе, қауіптің барын аңға...
Жамандықты көп көрген
Жақсы сөзге «Жә!» демес.
Жақсы сөзге «Жә!» демес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жамандықты көп көріп, өмірдің ауыртпалығын сезген адам жақсы сөзді ел...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.