Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.5K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Кінәлінің тілі қысқа.
**Негізгі мағынасы** Кінәлі адам көбіне көп сөйлей бермейді, себебі оның ішінде қорқыныш, ұялу, не айтса да әшкере болып...
Ауруды елемеген өледі,
Дауды елемеген төлейді.
Дауды елемеген төлейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ауруын дер кезінде байқап, емделмесе, жағдайы ауырлап, өміріне қ...
Пейілі кедей байдан сақтан.
**Негізгі мағынасы** «Пейілі кедей байдан сақтан» деген мақал сырттай бай көрінген адамның мінезі тар, ниеті жаман болс...
Жақсымен жолдас болсаң,
Несібі жұғар.
Жаманмен жолдас болсаң,
Кесірі жұғар.
Несібі жұғар.
Жаманмен жолдас болсаң,
Кесірі жұғар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кіммен араласатыны оның өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы адаммен дос,...
Шошқа өліп жатса да, «қорқ» етуін қоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бойына әбден сіңіп кеткен жаман мінез, әдет немесе табиғи болмыс оңайлықпен өзгер...
Оқ жетпес жерге қылыш суырма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз қызбалыққа, өз күшінен тыс іске ұмтылмауға шақырады. Тура мағынасында, қыл...
Жерге түскен жетімдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жерге, яғни адам арасына түскен жетім балаға ешкім иелік етпейді, ол қ...
Жақсы аз, жаман көп,
Бидай аз, сабан көп.
Бидай аз, сабан көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егін орылғанда бидайдан гөрі сабан көп болады. Астарлы мағынасы: дүниед...
Алдау - зұлымдық, алдану - аңғырттық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды екі қателіктен сақтандырады: біріншісі — алдау, екіншісі — алдану. Алдау — өз пай...
Игі іс өлмейді,
Ізгі ой өлмейді.
Ізгі ой өлмейді.
**Негізгі мағынасы** Игі іс те, ізгі ой да ешқашан босқа кетпейді. Адам жасаған жақсылығы немесе жақсы ниеті уақытша көр...
Арық көңіл - жарық.
**Негізгі мағынасы** Адамның көңілі кең, ниеті таза, пейілі ақ болса, оның ішкі әлемі нұрланып тұрады деген ой айтылады....
Шын сөз - бал, өтірік сөз - жуа.
**Негізгі мағынасы** Шын сөз адамның жанын жадырататын, көңілге жағатын тәтті нәрсеге теңеледі. Өйткені шындық сенім туд...
Қорқақтың қатыны болғанша,
Батырдың жесірі бол.
Батырдың жесірі бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорқақ, жігерсіз еркекке жар болғаннан гөрі, батырдың жесірі болу артық...
Мал арыстанның аузында, түрікменнің түбінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малдың бір бөлігі арыстанның аузында, ал бір бөлігі түрікменнің түбінде...
Әйелдің ақылын жесірінде байқа,
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Баланың ақылын жетімінде байқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен ақылы сын сағатта, қиындық келгенде анық көрінетінін айтады. Әйел жесір қ...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.