Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.7K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Ашушаң жақсы болмас,
Жақсы ашушаң болмас.
Жақсы ашушаң болмас.
**Негізгі мағынасы** Ашуланшақ адам көп жағдайда жақсы мінез көрсете алмайды, өйткені ашу ақылға да, сөзге де, іске де к...
Екі өтірік бір антпен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің салмағы ауыр екенін ескертеді. Адам бір рет өтірік айтса, оған сенім әлсірейді,...
Қазан қолыңды күйелейді,
Жаман жүзіңді күйелейді.
Жаман жүзіңді күйелейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген ісі мен жүрген ортасы мінезіне әсер ететінін білдіреді. Қазанға қолыңды с...
Түйе сойса көп кетеді,
Жаман өкпе етеді.
Жаман өкпе етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе сойылған жерде ет көп болып, оны бөлісуге талас та, реніш те туу...
Шаршап жүріп мінген есек аттай болар.
**Негізгі мағынасы** Шаршап жүріп мінген есек аттай болар деген мақалдың тура мағынасы — әбден қажыған есектің үстіне ад...
Жуанды жонып же.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жуан, қалың нәрсені жонып, ықшамдап жеу. Астарлы мағынасы — адам алдын...
Мақтанған мастан бетер.
**Негізгі мағынасы** «Мақтанған мастан бетер» деген мақал орынсыз кеуде соғу, асыра сөйлеу адамды абыройға жеткізбейтін...
Толмасқа құйма, тоймасқа берме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз жұмсаудың, еңбегі мен қадірін білмейтін жанға бере салудың пайдасыз екенін...
Балық асқа бата жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** Балық тұрған жерде ас тез бұзылатыны сияқты, «балық асқа бата жүрмейді» деген мақал кей жағдайда бі...
Иттің құтырғаны - өлгені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құтырған иттің ақыры өлімге әкелетіні. Астарлы мағынасы — ашуға ерік б...
Тіріде жылы қарамас,
Өлгенде жоқтап жыламас.
Өлгенде жоқтап жыламас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам тірі кезінде қадірін білмей, жылы қабақ танытпай, сый-құрмет көрсетпесе, өлген соң ж...
Пасықта ұят, зұлымда опа жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман ниетті, ар-ұяты әлсіреген, ішкі дүниесі бұзылған адамнан қайырым да, тұрақты жақсыл...
Етке тойсам ,сорпаға иттігім жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ет жеп тоя қалса, одан кейін сорпа ішуге құмартпайды. Астарлы мағы...
Күннің көзін балшықпен сылай алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күннің жарығын балшықпен жауып, өшіре алмайсың. Астарлы мағынасы: шынды...
Саудагер алдымен досын алдайды,
Өзгелерін сосын алдайды.
Өзгелерін сосын алдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы адалдықтың әлсіреуін сынайды. Тура мағынасында, саудагер ең алдымен өзіне жақын...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.