Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
621.3K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Күндесті болсаң бол, ойнасты болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күндес болсаң да, ашық жауласқан дұрыс, ал жасырын ойнастыққа, екіжүз...
«Кел, кел» көп болса, ит те салауатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір итке бірнеше адам қайта-қайта «кел» деп шақырса, ол абдырап, әркімн...
Ерлі-зайыптының ашуы
Екі ен жаулық кепкенше.
Екі ен жаулық кепкенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыпты арасындағы кикілжің ұзаққа созылмауы керек деген ойды білдіреді. Тура мағына...
Құр сүйекті ит те қаузамайды.
**Негізгі мағынасы** Құр сүйекке иттің де жақындамай, оны кемірмейтіні сияқты, дәмі де, пайдасы да жоқ іске ешкім қызықп...
Түйе сойса көп кетеді,
Жаман өкпе етеді.
Жаман өкпе етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе сойылған жерде ет көп болып, оны бөлісуге талас та, реніш те туу...
Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар.
**Негізгі мағынасы** Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар деген мақалдың тура мағынасы — дәлел мен куә шынайы, анық бол...
Ауыз тигенің мынау,
Асағаның қандай?
Асағаның қандай?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қанағатсыздығын, азға разы болмай, көпті көксейтін мінезін әжуалайды. Тура мағына...
Байдан ауысады, балдан жұғысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлықтың да, жақсы қасиеттің де айналаға тарайтынын білдіреді. Тура мағынасында бір адам...
Қас екенін қабағынан таны,
Сараң екенін табағынан таны.
Сараң екенін табағынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін оның сыртқы қылығынан, ұстаған жүріс-тұрысынан тануға болатынын айтады. Жама...
Иттің құтырғаны - өлгені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құтырған иттің ақыры өлімге әкелетіні. Астарлы мағынасы — ашуға ерік б...
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін бі...
Жүдеу көңіл жұбаныш іздейді.
**Негізгі мағынасы** Жүдеу көңіл жұбаныш іздейді дегеніміз — адам көңілі жабырқаулы, мұңлы, шаршаулы кезде өзіне медет,...
Іштен шыққан жыланның
Ирендеуінің жақсысы-ай.
Ирендеуінің жақсысы-ай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ішінен шыққан, өз ортасынан өскен зиянның сыртқы дұшпаннан да қауіпті болатын...
Әйел өз қылығын білмей, еркегіне өкпелейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адам өз мінез-құлқын, іс-әрекетін аңдамай тұрып, бар кінәні еріне жабатынын меңзейді...
Құмсыз шөл, ұрысыз ел болмайды.
**Негізгі мағынасы** Құмсыз шөл болмайтыны сияқты, ұрысыз ел де болмайды деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы — қай жер...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.