Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
399.7K
Қаралым
181
Орташа
Сұрыптау:
Қас екенін қабағынан таны,
Сараң екенін табағынан таны.
Сараң екенін табағынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін оның сыртқы қылығынан, ұстаған жүріс-тұрысынан тануға болатынын айтады. Жама...
Ұры ұрлығын қойса да,
Ұры аты қалмайды.
Ұры аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлық істеген адам кейін ол әрекетін тоқтатса да, бұрынғы жаман аты бі...
Жақсының қайрағаны өтер,
Жаманның жанығаны өтер.
Жаманның жанығаны өтер.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам өз сөзін де, ісін де ойланып, таразылап айтса, оның айтқаны да, ықпалы да ұзаққа барады,...
Иттің құтырғаны - өлгені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құтырған иттің ақыры өлімге әкелетіні. Астарлы мағынасы — ашуға ерік б...
Құдайдан безгенді шайтан сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, Құдайға, яғни иман мен ізгілікке қарсы шыққан адамды шайтан өзі...
Жаман болса туысьң,
Туыспай-ақ құрысын.
Туыспай-ақ құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық атаудың өзі емес, сол туыстың мінезі мен ісі маңызды екенін білдіреді. Егер туыс...
Жәбірленгеннің жақтасы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапа шеккен, қорлық көрген адамды жалғыз қалдырмай, оны қолдау. Астарл...
Екі өтірік бір антпен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің салмағы ауыр екенін ескертеді. Адам бір рет өтірік айтса, оған сенім әлсірейді,...
Нәжісті доңыз, сүйекті ит жинайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: доңыз нәжіс маңында жүреді, ит болса сүйекке үйір келеді. Астарлы мағын...
Саудагер алдымен досын алдайды,
Өзгелерін сосын алдайды.
Өзгелерін сосын алдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудадағы адалдықтың әлсіреуін сынайды. Тура мағынасында, саудагер ең алдымен өзіне жақын...
Иттің мойынына алтын қарғы тақсаң да,
Боқ жеуін қоймас.
Боқ жеуін қоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы әшекей, сый-құрмет немесе жақсы жағдай адамның болмысын бірден өзгерте алмайтынын...
Керіскен көп бопсалар,
Артында қызыл шоғы қалар.
Артында қызыл шоғы қалар.
**Негізгі мағынасы** Келіспей, керіскен адамдардың ісі ұзаққа бармайды. Бір-бірімен шамданып, тартысқан жұрт көп сөз шығ...
Қайырсыз сұңқардан қайырлы тұрымтай артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сұңқар — қыран құс, ал тұрымтай — одан әлдеқайда кіші құс. Бірақ үлкен,...
Тоқалдың күні де күндес,
Күлі де күндес.
Күлі де күндес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тұрмыста теңсіздік пен қызғаныштың, бәсекенің болатынын меңзейді. «Тоқалдың күні де күнде...
Қазан қолыңды күйелейді,
Жаман жүзіңді күйелейді.
Жаман жүзіңді күйелейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген ісі мен жүрген ортасы мінезіне әсер ететінін білдіреді. Қазанға қолыңды с...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.